Bağımsız Bir Bilim Dalı Olarak İslam İktisadı: Problemler ve Çözüm Önerileri

Günümüzde İslam iktisadı artık bir bilim dalı olarak kabul edilmeye başlanmış ve bununla ilgili üniversitelerde lisans ve lisansüstü bölümleri açılmıştır. Yüzyılın ilk dönemlerinde başlayan çalışmalar artarak devam etse de günümüzde bir bilim olarak İslam iktisadının mahiyeti, yöntemi, iktisadi problemlere bakış açısı ve çözüm önerileri tartışılmaya devam etmektedir. İslam iktisadına yönelik alan dışından yapılan eleştiriler daha çok bu bilim dalının varlığına yönelik iken alanda çalışan akademisyenler arasında yapılan eleştiriler ise İslam iktisadının mevcut durumu, konvansiyonel iktisattan kaynaklı problemlere yönelik çözüm önerileri ve İslam iktisadının geleceğine yoğunlaşmaktadır. İslam iktisadıyla ilgili problemler çok yönlü olmakla birlikte problemlerden birisinin de bu ilim dalının bağımsızlığı ve nereye oturtulduğunda yattığı düşünülmektedir. Bu sebeple öncelikle İslam iktisadının çerçevesi ve diğer ilimlerle ilişkisi belirlenmelidir. Üniversitelerde açılan bölümlerin işleyişine ve literatüre bakıldığında İslam iktisadının bazen fıkıhla eşdeğer, bazen de fıkhın alt dalı gibi kabul edildiği görülmektedir. Bir diğer problem ise ülkemizde İslam iktisadı denilince sadece katılım bankacılığının akla gelmesidir. Bu problemlerin İslam iktisadının gelişmesine engel teşkil ettiği, bunlar çözülmediği sürece İslam iktisadının bugün içinde bulunduğu tıkanıklığın devam edeceği düşünülmektedir. Öte taraftan İslam iktisadında var olduğu düşünülen mevcut tıkanıklığın en yakın ilim dalı olarak görüldüğü fıkha da yansıdığı, bazen de İslam iktisadındaki tıkanıklığın faturasının fıkıh ilmine ve fıkıhçılara kesildiği gözlenmektedir. Bu çalışmanın konusu, bir bilim dalı olarak İslam iktisadının mevcut durumu, konusu, kaynakları, yaşanılan bazı problemler ve bunlara yönelik çözüm önerileridir. Ayrıca fıkıh ilmi başta olmak üzere diğer İslami ilimlerle ilişkisinin nasıl olması gerektiği ve İslam iktisadı ile fıkhın ayrıldığı bazı noktalar da ele alınmaya çalışılmıştır.

Authors

Publication Details

Journal
Journal of Ibn Haldun Studies Ibn Haldun University
Published
2026-03-31
DOI
https://doi.org/10.36657/muamelat.1822772
Primary Topic
Islamic Finance and Banking Studies
Type
article
Field-Weighted Citation Impact
0.00
Controls
|||
ALL TIME
JAN
FEB
MAR
APR
MAY
JUN
JUL
AUG
SEP
OCT
article

Bağımsız Bir Bilim Dalı Olarak İslam İktisadı: Problemler ve Çözüm Önerileri

Seracettin Yıldız
Journal of Ibn Haldun Studies Ibn Haldun University
Islamic Finance and Banking Studies
article

Bağımsız Bir Bilim Dalı Olarak İslam İktisadı: Problemler ve Çözüm Önerileri

Seracettin Yıldız
article en

Abstract

Günümüzde İslam iktisadı artık bir bilim dalı olarak kabul edilmeye başlanmış ve bununla ilgili üniversitelerde lisans ve lisansüstü bölümleri açılmıştır. Yüzyılın ilk dönemlerinde başlayan çalışmalar artarak devam etse de günümüzde bir bilim olarak İslam iktisadının mahiyeti, yöntemi, iktisadi problemlere bakış açısı ve çözüm önerileri tartışılmaya devam etmektedir. İslam iktisadına yönelik alan dışından yapılan eleştiriler daha çok bu bilim dalının varlığına yönelik iken alanda çalışan akademisyenler arasında yapılan eleştiriler ise İslam iktisadının mevcut durumu, konvansiyonel iktisattan kaynaklı problemlere yönelik çözüm önerileri ve İslam iktisadının geleceğine yoğunlaşmaktadır. İslam iktisadıyla ilgili problemler çok yönlü olmakla birlikte problemlerden birisinin de bu ilim dalının bağımsızlığı ve nereye oturtulduğunda yattığı düşünülmektedir. Bu sebeple öncelikle İslam iktisadının çerçevesi ve diğer ilimlerle ilişkisi belirlenmelidir. Üniversitelerde açılan bölümlerin işleyişine ve literatüre bakıldığında İslam iktisadının bazen fıkıhla eşdeğer, bazen de fıkhın alt dalı gibi kabul edildiği görülmektedir. Bir diğer problem ise ülkemizde İslam iktisadı denilince sadece katılım bankacılığının akla gelmesidir. Bu problemlerin İslam iktisadının gelişmesine engel teşkil ettiği, bunlar çözülmediği sürece İslam iktisadının bugün içinde bulunduğu tıkanıklığın devam edeceği düşünülmektedir. Öte taraftan İslam iktisadında var olduğu düşünülen mevcut tıkanıklığın en yakın ilim dalı olarak görüldüğü fıkha da yansıdığı, bazen de İslam iktisadındaki tıkanıklığın faturasının fıkıh ilmine ve fıkıhçılara kesildiği gözlenmektedir. Bu çalışmanın konusu, bir bilim dalı olarak İslam iktisadının mevcut durumu, konusu, kaynakları, yaşanılan bazı problemler ve bunlara yönelik çözüm önerileridir. Ayrıca fıkıh ilmi başta olmak üzere diğer İslami ilimlerle ilişkisinin nasıl olması gerektiği ve İslam iktisadı ile fıkhın ayrıldığı bazı noktalar da ele alınmaya çalışılmıştır.

Journal of Ibn Haldun Studies Ibn Haldun University
Openalex Percentile: Top 16%
Islamic Finance and Banking Studies
AI Navigator

Ask Laika to Summarize, Analyze, and Connect papers live on the map.

Summarize Papers & Methodologies

Extract key findings, datasets, and comparative methods across publications.

Benchmark Rankings & Visual Analytics

Rank top research institutions, authors, funders, topics, and journals by Field-Weighted Citation Impact (FWCI) and paper volume with instant charts.

Connect Distant Disciplines

Bridge topological clusters on the map to find hidden collaborative intersections.