Müdafaaname: Hüseyin Cahit Yalçın İstiklâl Mahkemesi Huzurunda Nasıl Müdafaa Edildi

Bu çalışmada, Hüseyin Cahit Yalçın’ın İstanbul İstiklâl Mahkemesi huzurunda dava vekili Ali Haydar tarafından nasıl müdafaa edildiğini ortaya koyan Müdafaaname adlı metnin tahlili yapılmıştır. Savunma metni, 1339/1923 yılı Aralık ayında İstanbul’da Osmanlıca matbu bir metin olarak yayımlanmıştır. Gazeteciler Davası’nda yargılanan sanıklara ait savunmalar, dönemin basınında ya da sonradan yapılan çalışmalarda parça parça çeviri metinler şeklinde yayımlanmış olsa da, dava vekili Ali Haydar tarafından hazırlanan ve Tanin Matbaası tarafından basılan söz konusu toplu savunma metninin tanıtımına ilişkin müstakil bir çalışma bugüne kadar yapılmamıştır. Literatürde konuyla ilgili kaleme alınan çalışmalardan farklı olarak bu çalışmada yalnızca dava vekili Ali Haydar tarafından hazırlanan Hüseyin Cahit Bey’in savunmasının tahliline odaklanılmıştır. Müdafaaname’de Hüseyin Cahit’e yöneltilen iddialara karşı savunma ortaya konulurken mukayese, soru-cevap, tartışma, felsefî referans, tarihçe ve yaşam öyküsü sunma gibi savunmayı güçlendiren çeşitli metotlara başvurulduğu görülmüştür. Ayrıca Müdafaaname, Cumhuriyet’in kuruluş devrinde İstanbul basını ile Ankara Hükümeti arasındaki ilişkilerin Gazeteciler Davası açısından bir yönüne ışık tutmasının yanı sıra Hüseyin Cahit Bey’in siyasi fikriyatı hakkında da bilgi sunmaktadır. Çalışmada ana doküman olarak kullanılan Müdafaaname yanında, dönemin süreli yayınları, Türkiye Büyük Millet Meclisi İstiklâl Mahkemesi dosyasında yer alan arşiv belgeleri ve konuyla ilgili literatür birlikte değerlendirilmiştir.