Trablusgarp Harbi’nde Gönüllü Osmanlı Subayları: Bölgeye Sızma Süreçleri, Rütbe ve Pozisyonlarına İlişkin Prosopografik Bir Değerlendirme

Osmanlı Devleti’nin Kuzey Afrika’daki vilayetlerinden sonuncusu 3 Ekim 1911 tarihinde İtalyanların ani baskınıyla sakinlerinin hiç beklemediği anda vurulmuştu. Oysa bu baskından birkaç gün önce İtalyanların İstanbul’a ulaştırdıkları nota, Babıâli tarafından işgale zemin hazırlayacak bir girişim olarak dahi değerlendirilmemişti. Osmanlı Devleti’nin kendisine savaş ilan eden İtalyanlara karşı yapacağı tek hamle, gönüllü subaylarını bölgeye göndermek ve mühimmat bakımından gizlice desteklemek oldu. Bu makale Trablusgarp Harbi’nin başladığı dönemde gönüllülerin bölgeye sızma yöntemlerini, intikal yollarını ve kurdukları bağlantıları ele almaktadır. Aynı zamanda gönüllü subayların harcırahlarına dair tutulan defterler ile Aynelmansur, Derne ve Tobruk karargahlarında görevlendirilmiş 44 Osmanlı subayının kaleme aldığı tercüme-i hâl varakalarından yola çıkarak bölgedeki personelin eğitim durumu ve lisân bilgisi gibi özlük bilgilerini, cephedeki pozisyon ve rütbelerini prosopografik yöntemle incelemeyi amaçlamaktadır. Söz konusu kaynakların sunduğu verilerle savunmada yer alan subayların tespit edilip genel çerçevede savunma profilinin nasıl oluşturulduğuna ışık tutulmaya çalışılmıştır.