Havayoluyla Seyahat Eden Yolcuların Uçuş (Taşıma) Sınıflarının Yükseltilmesi ve Düşürülmesi

Havayolu ile yolcu taşımalarının gelişmesi ve yaygınlaşması, sektörde faaliyet gösteren havayolu şirketlerini, yolcuların beklenti ve talepleri doğrultusunda, uçuş öncesi, sırası ve sonrasında değişik hizmetler sunma ve bu kapsamda birbirinden farklı uçuş sınıfları oluşturmaya yöneltmiştir. Klasik uçuş sınıfları olan first, business ve economy class dışında, özellikle business ile economy class arasında yeni ara / alt sınıflar oluşturulmuştur. Bu sınıflar kapsamında sunulan ayrıcalık ve ek hizmetlerde farklılaşmakta, bunun sonucu olarak da bilet fiyatları değişmektedir. Havayolu şirketleri kapasitenin üzerinde bilet satmaları veya yeterince bilet satamamalarından dolayı uçuşta değişiklik yaparak, yolcuların satın aldıkları uçuş sınıfları yerine, daha üst veya çoğunlukla daha alt bir sınıfta uçmalarını teklif etmektedirler. AB 261/2004 sayılı Tüzük m 10 ile SHY-Yolcu Yönetmeliği m 11’de uçuş sınıflarının yükseltmesi veya düşürülmesi durumunda yolcuların sahip olduğu haklar düzenlenmiştir. Bu düzenlemelere göre yolcunun sınıfının yükseltilmesi halinde havayolu taşıyıcısı yolcudan herhangi bir ek ücret talep edemeyecektir. Buna karşılık yolcunun sınıfının düşürülmesi durumunda, uçuş mesafesine göre değişen kademeli bir bilet ücreti iadesi yapılacaktır. Ancak her iki düzenleme arasında birtakım farklılıklar vardır. SHY-Yolcu Yönetmeliği m 11/2’de, mehaz AB 261/2004 sayılı Tüzük m 10/2’den farklı olarak, uçuşu icra eden hava taşıyıcının bir yolcuyu bilet satın alındığı hizmet sınıfından daha alt bir hizmet sınıfına yerleştirmesi durumunda, bilet ücretleri arasındaki farkın iadesine ilave olarak mesafeye göre değişen bilet ücreti iadesi (1500km’ye kadar %30, 1500km-3500km arasında %50, 3500km ve üzeri %75) de yapacaktır.

Authors

Institutions

Publication Details

Journal
İstanbul Hukuk Mecmuası / Istanbul Law Review
Published
2026-03-23
DOI
https://doi.org/10.26650/mecmua.2026.84.1.00016
Primary Topic
Law, logistics, and international trade
Type
article
Field-Weighted Citation Impact
0.00
Controls
|||
ALL TIME
JAN
FEB
MAR
APR
MAY
JUN
JUL
AUG
SEP
OCT
article

Havayoluyla Seyahat Eden Yolcuların Uçuş (Taşıma) Sınıflarının Yükseltilmesi ve Düşürülmesi

Ramazan Durgut
İstanbul Hukuk Mecmuası / Istanbul Law Review
Law, logistics, and international trade
article

Havayoluyla Seyahat Eden Yolcuların Uçuş (Taşıma) Sınıflarının Yükseltilmesi ve Düşürülmesi

Ramazan Durgut
article en

Abstract

Havayolu ile yolcu taşımalarının gelişmesi ve yaygınlaşması, sektörde faaliyet gösteren havayolu şirketlerini, yolcuların beklenti ve talepleri doğrultusunda, uçuş öncesi, sırası ve sonrasında değişik hizmetler sunma ve bu kapsamda birbirinden farklı uçuş sınıfları oluşturmaya yöneltmiştir. Klasik uçuş sınıfları olan first, business ve economy class dışında, özellikle business ile economy class arasında yeni ara / alt sınıflar oluşturulmuştur. Bu sınıflar kapsamında sunulan ayrıcalık ve ek hizmetlerde farklılaşmakta, bunun sonucu olarak da bilet fiyatları değişmektedir. Havayolu şirketleri kapasitenin üzerinde bilet satmaları veya yeterince bilet satamamalarından dolayı uçuşta değişiklik yaparak, yolcuların satın aldıkları uçuş sınıfları yerine, daha üst veya çoğunlukla daha alt bir sınıfta uçmalarını teklif etmektedirler. AB 261/2004 sayılı Tüzük m 10 ile SHY-Yolcu Yönetmeliği m 11’de uçuş sınıflarının yükseltmesi veya düşürülmesi durumunda yolcuların sahip olduğu haklar düzenlenmiştir. Bu düzenlemelere göre yolcunun sınıfının yükseltilmesi halinde havayolu taşıyıcısı yolcudan herhangi bir ek ücret talep edemeyecektir. Buna karşılık yolcunun sınıfının düşürülmesi durumunda, uçuş mesafesine göre değişen kademeli bir bilet ücreti iadesi yapılacaktır. Ancak her iki düzenleme arasında birtakım farklılıklar vardır. SHY-Yolcu Yönetmeliği m 11/2’de, mehaz AB 261/2004 sayılı Tüzük m 10/2’den farklı olarak, uçuşu icra eden hava taşıyıcının bir yolcuyu bilet satın alındığı hizmet sınıfından daha alt bir hizmet sınıfına yerleştirmesi durumunda, bilet ücretleri arasındaki farkın iadesine ilave olarak mesafeye göre değişen bilet ücreti iadesi (1500km’ye kadar %30, 1500km-3500km arasında %50, 3500km ve üzeri %75) de yapacaktır.

İstanbul Hukuk Mecmuası / Istanbul Law ReviewVol. 84(1)
Istanbul University (TR)
Decent work and economic growth
Openalex Percentile: Top 9%
Law, logistics, and international trade
AI Navigator

Ask Laika to Summarize, Analyze, and Connect papers live on the map.

Summarize Papers & Methodologies

Extract key findings, datasets, and comparative methods across publications.

Benchmark Rankings & Visual Analytics

Rank top research institutions, authors, funders, topics, and journals by Field-Weighted Citation Impact (FWCI) and paper volume with instant charts.

Connect Distant Disciplines

Bridge topological clusters on the map to find hidden collaborative intersections.