1951 yılında Konya da “irtica” algısı ve devlet denetimi: Mülkiye Başmüfettişi Hasip Koylan raporu çerçevesinde bir inceleme

Bu çalışma, 1951 yılında Konya ilinde “irticai hadise ve hareketlerin” araştırılması amacıyla görevlendirilen Mülkiye Başmüfettişi Hasip Koylan tarafından hazırlanarak İçişleri Bakanlığı’na sunulan raporu merkezine almaktadır. Çalışma, söz konusu raporun ortaya çıkmasına zemin hazırlayan siyasal ve idarî süreci, Konya Valiliği ve Cumhuriyet Savcılığı tarafından gönderilen yazılar ile dönemin basınında yer alan haberler çerçevesinde ele almaktadır. Özellikle 9 Şubat 1951 tarihli savcılık yazısı, valilik raporları ve Mart 1951’de Konya Demokrat Parti Kongresi etrafında şekillenen basın tartışmaları, Konya’nın “irtica tehlikesi” bağlamında yeniden problemli bir taşra alanı olarak kodlandığını göstermektedir. Çalışmada, irticanın fiilî bir ayaklanmadan ziyade vaazlar, basın faaliyetleri, parti kongreleri ve toplumsal söylentiler üzerinden inşa edilen bir güvenlik söylemi olduğu ileri sürülmektedir. Bu bağlamda makale, erken Demokrat Parti döneminde merkezî idarenin taşraya bakışını, laiklik ve inkılapların korunması söylemi etrafında şekillenen denetim mekanizmaları üzerinden analiz etmeyi amaçlamaktadır.