Türkiye Büyükşehir Sisteminde İlçe Belediyesi Olmak

Türkiye’de yerel yönetimlerin teşkilatlanma yapısına dair uygulamalar 19. yüzyılla birlikte başlamış, günümüze kadar belediyecilik alanında çeşitli yöntemler denenmiştir. Metropol alana odaklanan büyükşehir modeli ilk kez 1984 yılında 3030 sayılı Kanunla deneyimlenmeye başlanmıştır. Coğrafi bakımdan büyük ve yerel çeşitliliği fazla olan Türkiye zaman zaman yerel yönetimler alanında yapısal değişiklikler gerçekleştirmiştir. En son 2012 yılında kabul edilerek 2014 yerel seçimleriyle birlikte uygulanmaya başlanan 6360 sayılı Kanun büyükşehir sisteminde köklü ve yenilikçi değişiklikler yapmıştır. Yaşanan tüm bu süreçlerde iki kademeli bir yöntem olan büyükşehir sisteminin bir kademesi açıklıkla planlanmışken, sistemin içinde yer alan ilçe belediyeleri için durum daha muğlak kalmıştır. Oysa sistemin ikinci kademesini oluşturan ilçe belediyeleri büyükşehir olmayan diğer belediyelerle aynı yapısal ve teknik ölçütlere sahip değildir; farklı değerlendirilmelidir. Bu çalışmanın konusu, Türkiye’de büyükşehir sistemi ile yönetilen illerde bulunan ilçe belediyelerinin pozisyonu ve yüz yüze kaldıkları yapısal sorunlardır. Büyükşehir belediyelerinin ilçe belediyeleri ile birlikte yetkili olduğu coğrafi alanlar üzerinde hizmet ve yetki bölüşümünün niteliği, kaynak dağılımı ve temsilin adaleti gibi konular üzerinde durularak mevcut sorunları görünür kılma gayreti çalışmanın ayırt edici yönünü oluşturmaktadır. Çalışmanın, yerel yönetimler konusunda siyasa yapıcılara rehberlik etmesi beklenmekte ve literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Büyükşehir modelinin mevzuat kurgusunda ilçe belediyeleri ve büyükşehir belediyeleri arasında görünürlük farkı göze çarpmaktadır. Makro ve mikro düzeyde hizmetlerin yetki sahipleri karışmıştır. Temsilde adalet konusunda ilçe belediyeleri aleyhine sonuçlar gözlenmiştir.