Doğu Karadeniz’in Önemli Bir Tarım Zararlısı Orosanga japonica (Melichar, 1898) (Homoptera: Ricaniidae)’ya Karşı Bitkisel Asetilkolinesteraz İnhibitörlerinin Değerlendirilmesi Değerlendirilmesi

Asetilkolinesteraz (AChE), sinir iletiminde kritik rol oynayan ve birçok insektisitin temel hedefi olan önemli bir enzimdir. Orosanga japonica, tarımsal üretimde ciddi ekonomik kayıplara yol açan istilacı bir zararlı tür olup, sentetik insektisitlerin çevresel etkileri nedeniyle doğal ve çevre dostu alternatiflerin geliştirilmesi önem kazanmaktadır. Bu çalışmada, sumak (Rhus coriaria L.), defne (Laurus nobilis L.), kurt üzümü (Lycium barbarum L.), kızılcık (Cornus mas L.) ve aronya (Aronia melanocarpa (Michx.) Elliott) bitkilerinden elde edilen sulu ekstraktların, O. japonica’nın nimf ve ergin dönemlerinden izole edilen AChE enzimleri üzerindeki inhibitör etkileri in vitro koşullarda araştırılmıştır. Pozitif kontrollerden edrofonyum klorit, nimf ve ergin AChE için sırasıyla 0,76 ± 0,1 ve 2,6 ± 0,5 µM IC₅₀ değerleriyle en güçlü inhibitör etkiyi göstermiştir. Bitkisel ekstraktlar arasında ise sumak meyvesi, nimf (48,3 ± 8,2 µg kuru madde/mL) ve ergin (66,1 ± 11,5 µg kuru madde/mL) dönemlerde en düşük IC₅₀ değerlerini sergileyerek en etkili doğal ekstrakt olarak öne çıkmıştır. Genel olarak, ergin bireylerden elde edilen AChE’nin nimf dönemine kıyasla inhibitörlere karşı daha düşük duyarlılık gösterdiği belirlenmiştir. Bulgular, incelenen tüm bitkisel sulu ekstraktların O. japonica AChE’si üzerinde farklı düzeylerde inhibitör etki gösterdiğini ve özellikle sumak meyvesi ekstraktının diğer ekstraktlara kıyasla daha düşük IC₅₀ değerleri sergilemesi nedeniyle doğal kökenli ve çevre dostu biyoinsektisitlerin geliştirilmesine yönelik umut verici bir aday olarak öne çıktığını göstermektedir