Finansal Oranların Kârlılık Üzerindeki Etkisinin Belirlenmesi: BIST 30 Endeksindeki İmalat Firmaları Üzerine Bir Araştırma

Bu çalışmada BIST 30 endeksinde yer alan 11 imalat firmasının kârlılıklarını etkileyen faktörlerin incelenmesi amaçlanmıştır. 2011-2023 yılları arasındaki çeyreklik verileri kullanılarak gerçekleştirilen çalışmada panel veri analizi yöntemi kullanılmıştır. Borsa İstanbul’da hisseleri alınıp satılan firmalar arasında piyasa değeri ve işlem hacimlerinin en yüksek olan firmalardan oluşan bu endekste yer alan imalat firmalarının kârlılık belirleyicileri üzerine yapılan araştırmaların beklenenden az olduğu gözlenmiştir. Literatürdeki bu boşluğu doldurmak adına yapılan bu çalışmada bağımlı değişkenler olarak aktif kârlılığı ve özsermaye kârlılığı belirlenmiştir. Çalışmadaki bağımsız değişkenler ise cari oran, kaldıraç oranı, maddi duran varlıkların aktif toplama oranı, aktif devir hızı, alacak devir hızı ve stok devir hızı olarak tespit edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre aktif devir hızı hem aktif kârlılığını hem de özsermaye kârlılığını olumlu yönde etkilerken, cari oran, kaldıraç oranı ve maddi duran varlıklardaki artış aktif kârlılığını, cari oran ve kaldıraç oranındaki artış özsermaye kârlılığını olumsuz yönde etkilemektedir.