Psychological costs of climate change: eco-anxiety, stress, and life satisfaction among Turkish adolescents

İklim değişikliği, özellikle uzun vadeli etkileri nedeniyle ergenlerde önemli psikolojik zorluklara yol açmaktadır. Bu çalışma, ergenlerde eko-kaygı, algılanan stres ve yaşam doyumu arasındaki ilişkileri inceleyerek bu değişkenlerin birbiriyle nasıl etkileşimde bulunduğunu açıklamayı amaçlamaktadır. Türkiye’de bir ilçede öğrenim gören lise öğrencileri arasında kesitsel bir çalışma yürütülmüştür. Tabakalı rastgele örnekleme yöntemiyle 416 katılımcı seçilmiştir. Veriler Eko-Kaygı Ölçeği, Algılanan Stres Ölçeği ve Yaşam Doyumu Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. İstatistiksel analizlerde korelasyon ve yol analizi uygulanmış; analizler SPSS 26 ve AMOS 23 programlarıyla gerçekleştirilmiştir. Eko-kaygı, algılanan stres ile pozitif yönde (r = 0.423, p < 0.001) ve yaşam doyumu ile negatif yönde (r = −0.298, p < 0.001) ilişkili bulunmuştur. Algılanan stres de yaşam doyumu ile negatif yönde ilişkili bulunmuştur (r = −0.530, p < 0.001). Yol analizi sonuçları, eko-kaygının algılanan stresi (β = 0.42, p < 0.001) ve yaşam doyumunu (β = −0.09, p = 0.047) anlamlı şekilde yordadığını göstermiştir. Ayrıca algılanan stres, yaşam doyumunun güçlü bir negatif yordayıcısıdır (β = −0.49, p < 0.001). Bulgular, eko-kaygı ve algılanan stresin ergenlerin yaşam doyumu üzerinde önemli etkileri olduğunu ortaya koymaktadır. İklim değişikliği bağlamında ergenlerin iyilik hâlinin desteklenmesi için eko-kaygı ve stres yönetimine yönelik müdahalelerin geliştirilmesi kritik önem taşımaktadır.