Global trends in Artificial Intelligence applications in anatomy: a content-based bibliometric analysis

Amaç:Bu çalışma, 2019–2025 yılları arasında anatomi alanında yapay zekâ (YZ) uygulamalarına ilişkin küresel ve ulusal düzeydeki eğilimleri ortaya koymayı ve bu eğilimlerden kaynaklanan metodolojik ve eğitsel öncelikleri belirlemeyi amaçlamaktadır.Yöntemler:Çalışma, Web of Science (SCI-Expanded) ve TR Dizin veri tabanlarında indekslenen yayınlara dayalı bir bibliyometrik analize dayanmaktadır. Yayın yılı, atıf metrikleri, yazar ve ülke dağılımları ile iş birliği ağları değerlendirilmiştir. Ek olarak, tüm çalışmalar iki araştırmacı tarafından anatomik odak (radyolojik anatomi, mikroanatomi, eğitim) ve YZ görev türü (segmentasyon, sınıflandırma, üretim vb.) açısından manuel içerik-temelli bir sınıflandırma sistemi kullanılarak kategorize edilmiştir. Kodlayıcılar arası uyum nitel olarak değerlendirilmiş ve görüş birliği sağlanmıştır.Bulgular:Dahil edilme kriterlerini karşılayan toplam 168 çalışma (155 WoS, 13 TR Dizin) incelenmiştir. Çalışmaların çoğu radyolojik ve mikroanatomik uygulamalara odaklanırken, eğitim ve büyük dil modelleri (LLM’ler) ile ilgili araştırmalar daha sınırlı düzeydedir. Etik ve beden bağışı temalı çalışmalar ise veri setinde yer almamaktadır. 2021 sonrasında yayın sayısında belirgin bir artış gözlenmiş olup ulusal veriler bu küresel eğilimi yansıtmaktadır.Sonuç:2019–2025 döneminde anatomi alanında yapay zekâ araştırmaları ağırlıklı olarak radyolojik ve mikroanatomik alanlara yönelmiştir; bu durum görüntüleme yöntemleri ile yapısal analiz arasındaki güçlü ilişkiyi göstermektedir. Eğitsel çalışmalar ve beden bağışı temalı araştırmalar ise oldukça sınırlıdır. Alanın ilerlemesi, çok merkezli veri paylaşımı ve metodolojik standartların (TRIPOD+AI, CLAIM) uygulanmasına bağlı olacaktır. Bu çalışma, yapay zekâ–anatomi araştırmalarının tematik evrimini ortaya koyarak anatomi ve eğitim alanına entegrasyon için bir referans sunmaktadır.Anahtar Sözcükler: