Pedasa daki Athena Kutsal Alanı ndan Yeni Yazıtlar

Bu makalede, Prof. Dr. Adnan Diler başkanlığındaki ekip tarafından 2007-2016 yılları arasında Pedasa’da yürütülen kazıların ilk üç yılında Athena Kutsal Alanı’nda ya da yakınında ele geçmiş dokuz adet yeni yazıt sunulmaktadır. Bu yazıtlar Pedasa’nın Gökçeler’e lokalizasyonunu kanıtlamakta ve tanrıça Athena’nın antik yazarlar tarafından değinilmemiş epitheti olan Pedasis’i belgelemektedir. Kentin ethnikonundan türetilmiş olan bu epithet, tanrıçanın Pedasalı kimliğini ortaya koymaktadır. MÖ 4. yüzyıl ile MS 1. yüzyıl aralığındaki farklı dönemlere tarihlenen yazıtlar, kutsal alanın Hellenistik Dönem’de ve Erken İmparatorluk Dönemi’nde işlevini koruduğuna dair epigrafik kanıtlar sunmaktadır. Yazıtlardan elde edilen bilgiler doğrultusunda Maussollos’un synoikismosu sonrasında Pedasa tam olarak terk edilmemiş ve Athena Kutsal Alanı MÖ 4. yüzyılda dinsel işlevini korumuştur, ayrıca önemli kararları taşıyan stellerin dikildiği yer konumuna gelmiştir (no. 3). Halikarnassos kentinin (polis) Athena Pedasis’e yönelik adağı (no. 5) kutsal alanın MÖ 3. yüzyıl sonları – 2. yüzyılda Halikarnassos kent kurumları tarafından kentin bir tapınağı olarak kabul edildiğinin önemli bir kanıtıdır, zira Salmakis yazıtının da gösterdiği gibi MÖ 2. yüzyıl ortalarında Pedasa, Halikarnassos territoriumunun önemli bir parçası durumundadır. MÖ 2. yüzyılın ortaları veya ikinci yarısına tarihlenen diğer bir adak yazıtı (no. 6) da bu yüzyılda tapınağın Halikarnassoslu ziyaretçileri konusundaki bir kanıttır. Kemer blokları üzerine yazılmış ve MÖ 1. yüzyılın ikinci yarısı – MS 1. yüzyıla tarihlenen yazıt (no. 8), bu dönemde kutsal alanda imar faaliyetleri gerçekleştirildiğine ve olasılıkla bir andronun (?) temelinden itibaren inşa edilerek Athena Pedasis’e adandığına işaret etmektedir. Erken İmparatorluk Dönemi’nde tapınağın halen işlevsel olduğunun diğer bir delili ise kutsal alana dikilmiş olan Augustus heykelinin kaidesinde yer alan yazıttır (no. 9).

Authors

Publication Details

Journal
Arkhaia Anatolika Anadolu Arkeolojisi Araştırmaları Dergisi
Published
2026-03-14
DOI
https://doi.org/10.32949/arkhaia.2026.79
Primary Topic
Ancient Mediterranean Archaeology and History
Type
article
Field-Weighted Citation Impact
0.00
Controls
|||
ALL TIME
JAN
FEB
MAR
APR
MAY
JUN
JUL
AUG
SEP
OCT
article

Pedasa daki Athena Kutsal Alanı ndan Yeni Yazıtlar

Güray ÜNVER
Arkhaia Anatolika Anadolu Arkeolojisi Araştırmaları Dergisi
Ancient Mediterranean Archaeology and History
article

Pedasa daki Athena Kutsal Alanı ndan Yeni Yazıtlar

Güray ÜNVER
article en

Abstract

Bu makalede, Prof. Dr. Adnan Diler başkanlığındaki ekip tarafından 2007-2016 yılları arasında Pedasa’da yürütülen kazıların ilk üç yılında Athena Kutsal Alanı’nda ya da yakınında ele geçmiş dokuz adet yeni yazıt sunulmaktadır. Bu yazıtlar Pedasa’nın Gökçeler’e lokalizasyonunu kanıtlamakta ve tanrıça Athena’nın antik yazarlar tarafından değinilmemiş epitheti olan Pedasis’i belgelemektedir. Kentin ethnikonundan türetilmiş olan bu epithet, tanrıçanın Pedasalı kimliğini ortaya koymaktadır. MÖ 4. yüzyıl ile MS 1. yüzyıl aralığındaki farklı dönemlere tarihlenen yazıtlar, kutsal alanın Hellenistik Dönem’de ve Erken İmparatorluk Dönemi’nde işlevini koruduğuna dair epigrafik kanıtlar sunmaktadır. Yazıtlardan elde edilen bilgiler doğrultusunda Maussollos’un synoikismosu sonrasında Pedasa tam olarak terk edilmemiş ve Athena Kutsal Alanı MÖ 4. yüzyılda dinsel işlevini korumuştur, ayrıca önemli kararları taşıyan stellerin dikildiği yer konumuna gelmiştir (no. 3). Halikarnassos kentinin (polis) Athena Pedasis’e yönelik adağı (no. 5) kutsal alanın MÖ 3. yüzyıl sonları – 2. yüzyılda Halikarnassos kent kurumları tarafından kentin bir tapınağı olarak kabul edildiğinin önemli bir kanıtıdır, zira Salmakis yazıtının da gösterdiği gibi MÖ 2. yüzyıl ortalarında Pedasa, Halikarnassos territoriumunun önemli bir parçası durumundadır. MÖ 2. yüzyılın ortaları veya ikinci yarısına tarihlenen diğer bir adak yazıtı (no. 6) da bu yüzyılda tapınağın Halikarnassoslu ziyaretçileri konusundaki bir kanıttır. Kemer blokları üzerine yazılmış ve MÖ 1. yüzyılın ikinci yarısı – MS 1. yüzyıla tarihlenen yazıt (no. 8), bu dönemde kutsal alanda imar faaliyetleri gerçekleştirildiğine ve olasılıkla bir andronun (?) temelinden itibaren inşa edilerek Athena Pedasis’e adandığına işaret etmektedir. Erken İmparatorluk Dönemi’nde tapınağın halen işlevsel olduğunun diğer bir delili ise kutsal alana dikilmiş olan Augustus heykelinin kaidesinde yer alan yazıttır (no. 9).

Arkhaia Anatolika Anadolu Arkeolojisi Araştırmaları Dergisi
Openalex Percentile: Top 21%
Ancient Mediterranean Archaeology and History
AI Navigator

Ask Laika to Summarize, Analyze, and Connect papers live on the map.

Summarize Papers & Methodologies

Extract key findings, datasets, and comparative methods across publications.

Benchmark Rankings & Visual Analytics

Rank top research institutions, authors, funders, topics, and journals by Field-Weighted Citation Impact (FWCI) and paper volume with instant charts.

Connect Distant Disciplines

Bridge topological clusters on the map to find hidden collaborative intersections.