Sivas’ ın GB’ sında Yer Alan Neojen Yaşlı Volkaniklerin Mineralojik - Petrografik, Jeokimyasal ve Petrojenetik Özellikleri

Sivas Havzası, Orta Anadolu’ daki en önemli Senezoyik havzalardan biri olup, güneyde Toridler ve Neotetis Okyanusu’ nun güney kolunun kalıntısı ofiyolitik kayaç topluluğu; kuzeyde Pontidler, Tokat Masifi ve Neotetis Okyanusu’ nun kuzey kolunun kalıntısı ofiyolitik topluluk, batı ve kuzeybatıda Kırşeir Masifi ile çevrelenmektedir. Sivas Havzası’ nın orta kesimlerinde yer alan ve Alt Orta (?) Karatepe Volkanitleri, mineralojik-petrografik, jeokimyasal ve petrojenetik özellikleri bakımından incelenmiştir. Sivas Havzası’ nı oluşturan birimler, Maestrihtiyen sonrası temel (Kırşehir Masifi ve Torid platformu) üzerine uyumsuzlukla gelmektedir.Çalışma alanında yüzlek veren birimler yaşlıdan gence doğru; Üst Eosen-Alt Oligosen yaşlı Küçüktuzhisar Jipsleri, Oligosen yaşlı Selimiye Formasyonu, Alt Miyosen yaşlı Apa Formasyonu ve üzerinde, bu formasyonun üyesi olan Alt-Orta Miyosen (?) yaşlı Karatepe Volkanitleri, Alt-Orta Miyosen yaşlı Karapınar Jipsleri, aynı yaş aralığında (göreceli olarak daha genç) Alt-Orta Miyosen yaşlı Tatlıcak Formasyonu ve Sarıtepe Jipsleri ile Hocabey Formasyonu yer almaktadır. Bu serinin üzerinde Üst Miyosen-Pliyosen yaşlı İncesu Formasyonu (Derindere Üyesi) ve stratigrafik olarak en üstte ise Kuvaterner yaşlı alüvyonlar yer alır. Karatepe Volkanitleri, olivin bazalt bileşimli kayaçlardan ibaret olup; subalkalin - toleyitik - yüksek Mg’ lu toleyid bazalt karakterinde olduğu belirlenmiştir. Olivin bazaltları oluşturan magma kökeni ve bileşimi ise, Okyanus Ortası Sırt Bazaltları (MORB) ve Levha içi (WPG), Levha içi toleyidler ve Levha içi Bazalt karakterli, Levha içi volkanikler olduğu görülmektedir.Eser elementlerin, kayaç/MORB’ na göre normalize edilmiş örümcek diyagramında, Ce, Ti ve Y elementlerinde negatif bir anomali izlenmiş ve diğer tüm eser elementlerde ise pozitif bir anomali gözlenmektedir. Bu durum, manto kaynağında küçük ölçekli değişimler, belirgin bir Olivin+klinopiroksen fraksiyonlanması, ve yoğun bir kabuksal kirlenme kaynaklıdır. Levha içi açılmaya bağlı olarak, manto eriyiği, bölgeye (Kırşehir Masifi ve Torid Karbonat Platformu üzerine) yerleşmiştir. Sivas Havzası, Neotetis'in kuzey kolunun kapanmasından sonra, Arap plakası ile Avrasya plakası arasındaki sıkışma ve geç Kretase’deki çarpışma ile şekillenmiştir. Havza oluşumu, Kretase sonunda tektonik çökme ile başlamış, Paleosen ve erken-orta Eosen zamanında gelişimine başlamış bir ön havza olarak düşünülebilir. Havzanın, Pliyosen sırasında Arap ve Avrasya plakalarının yakınsamasından kaynaklanan KKB’ ya doğru yönelen sıkışma ile son şeklini aldığı ve Torid Platformu içinde kıta içi bir havza olarak gelişmiş olabileceği ifade edilebilir.Bölgenin bu jeodinamik konumu göz önüne alındığında, Karatepe Volkanitleri, Eosen sonrası yükselime bağlı olarak, kıta içindeki karasal-geçiş ortamında gelişen sedimantasyon ile eş zamanlı olarak açılma rejimi altında (litosferik incelmenin bir sonucu olarak), gelişmiştir.