A Qualitative Study of Women Employees in Banking regarding the Context of Gender Inequality and the Glass Ceiling Syndrome

Bu araştırma, iş hayatında bireysel ve çevresel baskılardan kaynaklanan cinsiyet eşitsizliklerden ortaya çıkan cam tavan sendromuna odaklanarak, kadın çalışanların kariyerlerinde ilerlerken karşılaştıkları engelleri anlamayı amaçlamaktadır. Bu çalışmanın kuramsal altyapısı, toplumsal cinsiyet rolü uyumu, insan sermayesi, istatistiksel ayrımcılık, kariyer basamağı engelleri, sosyal dışlanma, sosyal kapanış, cinsiyetlendirilmiş örgütlenme gibi toplumsal cinsiyet dinamiklerini anlamamızı sağlayan çeşitli teorilere dayanmaktadır. Eşleşmeyen tercihler, çatışma, sınır yönetimi, atfetme yanlılıkları, stereotipler, feminist yaklaşımlar ve yetenek odaklı kuramlar da bu altyapıyı desteklemektedir. Geçmişten günümüze kadın işgücünün analizi yapılarak, cam tavan kavramının ülke bazında analizi yapılmıştır. Kolayda örnekleme metodu ile 16 bankada 20 beyaz yakalı kadın bankacı çalışanla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Kadın çalışanların sektördeki cam tavana ilişkin algıları üzerine içerik analizi yapılmıştır. Araştırma analizine göre, sektörde kadınların ilerlemesini engelleyen temel sorunlar, kalıplaşmış stereotip algısı ve toplumsal rollerden kaynaklanan yapışkan zeminler, eşleşmeyen tercihler ve yaş ayrımcılığı ile birleşerek iletişim çatışmalarına, yöneticilerin evlilik durumuna göre sergilediği önyargılara ve kadınların konfor eksikliğine yol açmaktadır. Türkiye’de kadın çalışanların karşılaştıkları zorlukların kökenlerini araştırarak, gelecek odaklı çözümler sunulmaktadır. Yöneticiler, anneliğin kadınların profesyonel yeteneklerini engellemediğini kabul etmelidir. Hem kadın çalışanlar hem de yöneticiler, “yapışkan zemin” olgusunu tanımlama ve ele alma konusunda donanımlı olmalıdır. Kapsamlı eğitim ve farkındalık programlarının sağlanması büyük önem taşımaktadır.