Rethinking Sovereign Equality of States in International Law: Normative Claims and Practical Realities

Egemen eşitlik, modern uluslararası hukukun temel ilkelerinden biri olarak kabul edilmekte olup Birleşmiş Milletler Antlaşması’nın 2(1). maddesinde açık biçimde ifade edilmiştir. Bu ilke, devletlerin büyüklüğü, ekonomik gücü ya da siyasal tercihleri ne olursa olsun uluslararası hukuk düzeninde eşit hukuki statüye sahip olduklarını varsayar. Bununla birlikte, uluslararası kurumların ve küresel yönetişim yapılarının içkin güç asimetrileri nedeniyle egemen eşitlik ilkesinin uygulamada çoğu zaman sembolik bir nitelik taşıdığı görülmektedir. Bu çalışma, egemen eşitlik ilkesini normatif iddiaları ile pratik uygulanışı arasındaki gerilim bağlamında yeniden değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, hukuki metinlerin öğretisel analizi ile egemen eşitlik literatürüne ilişkin eleştirel söylem analizini bir arada kullanmaktadır. Çalışma, egemen eşitlik kavramının Avrupa merkezli kökenlerinden Birleşmiş Milletler sistemi içindeki kurumsallaşmasına uzanan tarihsel gelişimini incelemekte ve bu ilkenin sömürge sonrası hiyerarşiler, güç asimetrileri ve tanınma siyasetleri içinde nasıl hem inşa edildiğini hem de tartışmaya açıldığını göstermektedir. Sonuç olarak egemen eşitliğin normatif değeri sürmekle birlikte, ilkenin anlamlı biçimde uygulanabilmesi daha çoğulcu hukuki çerçevelerin geliştirilmesini, uluslararası kurumlarda kapsayıcılığın artırılmasını ve devletlerin farklı tarihsel ve siyasal konumlarını dikkate alan tanınma süreçlerinin oluşturulmasını gerektirmektedir.