Non-Ordinary Built Environments and Child Experience in Interior Architecture

Olağandışı yapılı çevrelerin çocuk kullanıcı açısından taşıdığı potansiyel, mekânsal deneyimin yalnızca fiziksel bileşenlerle sınırlı olmadığını, duyusal ve bilişsel süreçlerin iç içe geçtiği çok katmanlı bir bütünlük oluşturduğunu göstermektedir. Yeraltı tuz madenleri bu bağlamda özgün bir inceleme alanı sunmakta, doğal mikroiklim ve hacimsel nitelikler rekreatif kullanımlar ile iyileştirici süreçlerin aynı mekânda eşzamanlı olarak şekillenmesine imkân tanımaktadır. Çalışmada Salina Turda örneği üzerinden doğal iyileştirici özellikler ile oyun temelli mekânsal düzenlemeler arasındaki etkileşim analiz edilmekte ve çocuk kullanıcı deneyiminin mekânsal bileşenlerle nasıl bütünleştiği ortaya konulmaktadır. Araştırma, literatür taraması, yerinde gözlem ve mekânsal çözümleme adımlarından oluşan nitel bir yöntemle yürütülmektedir. İnceleme sonucunda yeraltı mekânının duyusal yoğunluğu, hacimsel etkisi ve tarihsel katmanları sayesinde çocuklarda keşif davranışını destekleyen güçlü bir çevresel zemin oluşturduğu görülmekte, ancak oyun alanlarının kapalı uçlu yapısı nedeniyle yaratıcı katılımın sınırlı kaldığı anlaşılmaktadır. Çalışmanın özgün katkısı, NoBE yaklaşımını iyileştirici mekân kavramıyla bütünleştirerek çocuk kullanıcıya yönelik iç mekân tasarımına yeni bir kuramsal çerçeve önermekte olmasıdır. Salina Turda örneği üzerinden elde edilen bulgular, yeraltı yapılarında oyun temelli iyileştirici mekânsal stratejilerin geliştirilmesine yönelik tasarım olanaklarını somut biçimde ortaya koymaktadır. Alanın disiplinlerarası niteliğini güçlendirmekte, dolayısıyla iyileştirici mekânsal stratejilerin geliştirilmesine katkı sunmaktadır.