FIELD STUDIES INVESTIGATING THE EFFECTS OF KARSTIC FORMATIONS ON ENGINEERİNG STRUCTURES IN SIIRT PROVINCE

Kireçtaşı ve dolomit, yer altı ve yüzey sularına maruz kaldıklarında yavaşça çözünen karbonat kayaçlarıdır ve bu süreç karstik yapıların gelişimine neden olur. Zayıf karbonik asit içeren yağmur suyu, kayaçlardaki mevcut çatlak ve eklemleri genişleterek boşluklar, mağaralar ve yer altı kanalları oluşturur. Bu yapılar, yapı yükleri, yağış, yer altı su seviyesi değişimleri, iklimsel farklılıklar ve sismik etkiler gibi dış faktörlere oldukça duyarlıdır. Küçük hidrojeolojik veya dinamik değişiklikler bile zeminin stabilitesini bozarak ani oturma ya da çökme gibi sorunlara yol açar. Bu süreçlerin anlaşılması, karbonat zeminler üzerinde inşa edilen mühendislik yapılarının güvenliği için büyük önem taşır. Siirt ilinde karstik karbonat kayaçları, birçok mühendislik yapısının bulunduğu alanlarda yaygın olarak görülür. Bu birimler doğal koşullarda kararlı görünse de dış etkiler taşıma gücü kayıplarına ve yüzey deformasyonlarına neden olur. Bu çalışma kapsamında, 700’den fazla sondaj kaydı incelenmiş; 147 parselde jeofizik ölçümler ve arazi gözlemleri değerlendirilmiştir. Ayrıca ilin farklı bölgelerindeki vakalar analiz edilerek stabilite kaybı mekanizmaları belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, karst riski taşıyan alanlarda inşaata başlamadan önce kapsamlı geoteknik ve jeofizik araştırmalar yapılması gerektiğini ortaya koymaktadır. Güvenli ve sürdürülebilir kentleşme için jeolojik ve hidrojeolojik verilerin planlamaya entegre edilmesi de büyük önem taşımaktadır.