Seçilmiş Orta Doğu Ülkelerinde Askeri Harcamaların Yakınsama Davranışlarının Dalgacık (Wavelet) Analizi ile Test Edilmesi

Bu çalışma, 1990-2024 döneminde Orta Doğu ülkelerinde askerî harcamaların Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’ya (GSYH) oranları açısından zaman içinde birbirlerine yakınsayıp yakınsamadığını incelemektedir. Karşılaştırmalı analiz kapsamında, ülkelerin askerî harcama oranları küresel düzeyde en fazla askeri harcama yapan ABD’nin verilerinden çıkarılarak değerlendirilmiştir. Zaman serisi analizi kapsamında Fourier ADF (FADF) ve geleneksel Augmented Dickey-Fuller (ADF) birim kök testleri uygulanmış, ayrıca wavelet (dalgacık) analiziyle seriler kısa, orta ve uzun dönem bileşenlerine ayrıştırılarak dönemsel yakınsama dinamikleri analiz edilmiştir. Bulgular, kısa vadede ülkeler arasında belirgin bir yakınsama eğilimi bulunduğunu; orta vadede bu eğilimin sınırlı düzeyde gerçekleştiğini; uzun vadede ise çoğu ülkenin askerî harcamalarının birbirinden ıraksadığını göstermektedir. Bu sonuçlar, bölge ülkelerinin kısa vadeli güvenlik tehditlerine benzer tepkiler verdiğini, ancak uzun vadede ulusal güvenlik politikaları ve stratejik öncelikler açısından farklılaştıklarını ortaya koymaktadır.