Derekutuğun Madenci Yerleşiminde Bulunan Hellenistik Dönem Kalıp Yapımı Kâseler

Bu makalede, Çorum ili Bayat ilçesindeki ‘Derekutuğun Tarihöncesi Madenci Yerleşimi’nde bulunan Hellenistik Dönem kalıp yapımı kâseleri, tipolojik ve bezeme özellikleri açısından incelenmektedir. Yerleşim, Mazıönü’nde bulunan ve tarihöncesi dönemlerden itibaren işletilen nabit bakır galerilerinden getirilen cevherin burada işlenmesiyle tanınmaktadır. Ancak Hellenistik Dönem tabakaları ve Helenistik Döneme tarihlenen keramik buluntular nedeniyle, yerleşimin bu dönemde de iskân gördüğü açıktır. Bu çalışmanın kapsamında, kalıp yapımı kâselere ait oldukları belirlenen toplam 20 keramik parçası değerlendirilmiştir. Hellenistik Dönem kalıp yapımı kâseler, MÖ 3.-1.yüzyıllar arasında Anadolu’da yaygın olarak üretilen, dış yüzeyleri kabartmalarla bezeli, seri üretim kaplar olarak tanımlanmaktadır. Derekutuğun Madenci Yerleşmesi’nde bulunan ve makalede incelenen örneklerin dokuzu bitkisel bezemeli, üçü kenar bordürleri bitkisel bezekli, ikisi uzun taç yapraklı, geri kalan örnekler ise figürlü bezemelidir. Bezemelerde palmet, akantus ve stilize bitkisel motifler baskın olup, figürlü örnekler sınırlı sayılarıyla seçkin bir grubu temsil etmektedir. Yerleşmede Hellenistik Dönem’e ait keramik üretimine işaret eden fırın, kalıp ya da üretim artığı gibi bulguların saptanmamış olması, söz konusu kapların yerel üretimden çok bölgesel ticaret ağları ya da geçiş güzergâhları aracılığıyla yerleşime ulaşmış olabileceğini düşündürmektedir. Bu durum, Derekutuğun Madenci Yerleşmesi’nin Hellenistik Dönem’de bölgesel ve bölgeler arası keramik dolaşım ağlarıyla ilişkili bir konumda bulunduğuna işaret etmektedir.