SESSİZLİĞİN GRAMERİNDE FİLİSTİN VE MAHMUD DERVİŞ İN SESSİZ BEKLEYİŞİ

Filistinli şair Mahmud Derviş, küçük yaşta sürgün deneyimiyle karşılaşmış ve yaşamı boyunca göç, ayrılık ve yerinden edilme temalarını şiirinin merkezine yerleştirmiştir. Bu çalışma, Derviş’in Gazze için Sessizlik ve Alışılagelmiş Hüznün Günlüğü adlı eserlerinden hareketle Gazze halkının maruz kaldığı yıkımı ve bu yıkım karşısındaki vakur direniş biçimlerini incelemektedir. Araştırmanın kuramsal çerçevesi, Ludwig Wittgenstein’ın “Üzerine konuşulamayan konusunda susmalı” önermesine dayanan sessizlik anlayışı üzerine kurulmuştur. Nitel bir yaklaşım benimseyen çalışma, yorumsamacı (hermeneutik) analiz yöntemi aracılığıyla Derviş’in şiirsel dili ile Gazze’de yaşanan güncel trajediyi kavramsal düzlemde birlikte değerlendirmektedir. Wittgenstein’a göre dil, etik, estetik ve metafizik deneyimleri ifade etmede yetersiz kaldığında sessizlik anlamın taşıyıcısı hâline gelir. Bu bağlamda Gazze’de yaşanan şiddet ve yıkım, dile getirilemeyen acıların belirginleştiği, sessizlikle örülü kolektif bir bekleyiş deneyimine dönüşmektedir. Sonuç olarak çalışma, Derviş’in edebî tanıklığı ile Gazze’nin güncel direnişini “sessizliğin grameri” kavramı üzerinden karşılaştırarak, sessizliğin edilgen bir susuş değil, etik ve politik bir varoluş biçimi olduğunu ortaya koymaktadır.