GERTRUDE BELL İN DİYARBAKIR SEYAHATLERİ (1909–1911)

Tarih boyunca Mezopotamya Bölgesi’ne farklı amaçlarla gelen çok sayıda gezgin bulunmaktadır. Bu gezginlerin bir kısmı arkeolojik araştırmalar yürütmüş, bir kısmı ise bölgenin toplumsal yapısı ve medeniyetine ilişkin gözlemlerini aktarmıştır. Tarihsel süreç içerisinde birçok medeniyete ev sahipliği yapan Mezopotamya’nın önemli şehirlerinden Diyarbakır, Avrupalı seyyahların dikkatini çekmiş ve pek çok araştırmacı için önemli bir uğrak noktası olmuştur. Bu seyyahlardan biri de İngiliz arkeolog ve araştırmacı Gertrude Bell’dir. Yalnızca seyahatleri ve kazı faaliyetleriyle değil, aynı zamanda siyasal tarih bağlamındaki etkileriyle de Ortadoğu’da etkin bir figür olan Bell’in Diyarbakır ve çevresindeki seyahatleri; arkeolojik çalışmaları ile siyasi ve sosyo-kültürel gözlemleri çerçevesinde ele alınarak, bölgeyi kendi perspektifinden nasıl değerlendirdiğinin ortaya konulması amaçlanmaktadır.