Covid-19 Pandemisi Fizik Tedavi Ve Rehabilitasyon Programına Gereksinimi Değiştirdi Mi?

Amaç: Bu çalışmada, fizik tedavi ve rehabilitasyon programı planlanan hastaların ICD (International Classification of Disease) kodlarına göre tanılarının koronavirüs hastalığı-2019 [coronavirus disease-2019 (COVID-19)] pandemisi öncesi ve sonrası dönemde ne yönde değiştiğinin saptaması amaçlanmıştır. Yöntem: 1 Ocak 2019–31 Aralık 2019 (pandemi öncesi dönem) ve 1 Ocak 2021–31 Aralık 2021 (pandemi sonrası dönem) arasında fizik tedavi ve rehabilitasyon seanslarına yönlendirilen hastaların; tıbbi tanıları ve ICD kodları retrospektif olarak incelenmiştir. Bulgular: Çalışmaya fizik tedavi ünitesinde tedavi planlanan 2684 hasta dahil edilmiştir. Bu sayı pandemic öncesi dönemde 1777 hasta iken, pandemi sonrası dönemde 907 hasta idi. Fizik tedavi ünitesinde tedavi planlanan hastalarda en sık tanılar pandemi öncesi dönemde sırasıyla servikal disk bozuklukları (%13,1), kalkaneal spur (%11,1) ve siyataljili bel ağrısı (%11) iken; pandemi sonrası dönemde ise servikal disk bozuklukları (%16,9), omuz adeziv kapsüliti (%10,1) ve siyataljili bel ağrısı (%9,8) olarak saptandı. Ayrıca pandemi öncesi dönemde osteoartrit, kalkaneal spur, kırıklar ve nörolojik rehabilitasyon programına alınan hasta sayıları pandemi sonrası döneme göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksekti (sırasıyla p=0,027; p=0,020; p=0,007; p=0,003). Buna karşılık, servikal ve lomber bölge ağrısı ile omuz lezyonlarının pandemi sonrası dönemde anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptandı (sırasıyla p=0,031; p<0,001; p=0,024). Tartışma: COVID-19 pandemisi döneminde bulaş riski açısından uygulanan sokağa çıkma kısıtlamaları ve polikliniklerde elektif sağlık hizmetlerinin ertlenmesi bireylerin ev dışı aktivitelerinde ve hekime ulaşılabilirliğinde azalmaya neden olmuştur. Çalışmamızda pandemi sonrası dönemde lomber, servikal bölge ağrıları ve omuz lezyonları tanılarının arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Bizim görüşümüze göre, pandemi gibi hastaların sağlık hizmetlerine ulaşamadığı ve fiziksel aktivitelerinin kısıtlandığı dönemlerde fizik tedavi ve rehabilitasyon hizmetlerinin sürdürülebilirliği için ek alternatifler geliştirilmelidir.