Analysis of the story of the king and the maid of Masnavi Manavi based on the psychoanalytic theory of Jacques Lacan
در این پژوهش، داستان "پادشاه و کنیزک" از مثنوی معنوی مولوی با بهرهگیری از مفاهیم بنیادین نظریه روانکاوانه ژاک لاکان مورد تحلیل قرار گرفته است. هدف اصلی این پژوهش، تبیین ساختار روانی شخصیتهای داستان و تحلیل پیچیدگیهای روابط بینفردی آنها بر اساس مفاهیم کلیدی لاکان همچون ساحتخیالی، مرحله آینه، فقدان، ساحت نمادین یا نام پدر، ابژه دیگری کوچک و حیث واقع میباشد. با استفاده از ابزار تحلیل گفتمان روانکاوانه، لایههای پنهان و ناخودآگاه داستان آشکار شده و تعابیر و نمادهای مختلف آن مورد تفسیر قرار گرفته است. در این تحلیل، به ویژه بر نقش زبان در شکلگیری هویت و روابط بینفردی در ساختار شخصیت تأکید شده است. این پژوهش با استفاده از روش توصیف و تحلیل محتوا و با رویکردی تطبیقی، به بررسی داستان پادشاه و کنیزک در پرتو نظریه روانکاوانه لاکان میپردازد. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که داستان پادشاه و کنیزک، فراتر از یک داستان عرفانی، حاوی لایههای پیچیدهای از روانشناسی شخصیت و روابط بینفردی است. با بهرهگیری از مفاهیم کلیدی لاکان، میتوان به درک عمیقتری از انگیزهها، تعارضات و آرزوهای پنهان شخصیتها دست یافت. با تحلیل مفهوم مرحله آینهای میتوان به چگونگی شکلگیری هویت و احساس خود در شخصیت پادشاه و کنیزک پی برد. همچنین، با بررسی مفهوم نام پدر میتوان به نقش اقتدار و قانون در روابط بینفردی این دو پی برد و با تحلیل مفهوم ابژه دیگری کوچک و حیث واقع میتوان به جنبههای مختلف روانکاوی و نقش امیال ناخودآگاه در رفتار شخصیتها دست یافت.
Authors
- Ali Salehi (ORCID: https://orcid.org/0000-0002-2873-6832)
- Zahra Bagheri (ORCID: https://orcid.org/0000-0001-6239-2925)
- Latifeh Salamat Baveel
Institutions
- Islamic Azad University South Tehran Branch (IR)
- Islamic Azad University Central Tehran Branch (IR)
- Tehran University of Art (IR)
Publication Details
- Journal
- Jostarnameh Comparative Litrature جستارنامه ادبیات تطبیقی
- Published
- 2025-03-10
- DOI
- https://doi.org/10.71497/jostarnameh.2026.1201740
- Primary Topic
- Literary Theory and Cultural Hermeneutics
- Type
- article
- Field-Weighted Citation Impact
- 0.00