Rhythm: The Phonetic Infrastructure of Kurdish Language, Literature, and Music A Historical-Linguistic Study

در این نوشتار درباره‌ی ایقاع سخن رفته است. ایقاع ارتباطی تنگاتنگ با خوشەآواها دارد که در ساختار شعر فولکلور و هجایی از رهگذر فشردگی واج‌ها و هجاهای صوتی، موسیقی ویژه‌ای را پدید می‌آورد. ایقاع همان ریتم و پیوندهای نظام زبان و متن شعر و موسیقی است، به‌ویژه ریتم صداها و وزن (٥+٥) که بازتابی تاریخی، زیباشناختی و هماهنگ برای تمام هنر شعر و آواز کُردی به‌شمار می‌رود و تفاوت آشکاری با وزن عروض عربی دارد. خاستگاه این فرایند به گاثاهای اوستا بازمی‌گردد. به باور ما زبان کُردی زبانی ریشه‌دار است که لایه‌های تاریخی فراوانی را در خود جای داده و از چند زبان تشکیل شده است؛ هر یک از این لایه‌ها دوره‌ای تاریخی از این زبان را ساخته‌اند. برای نمونه، کُردی هورامی قدیم‌تر است و مقارنت بارزی با زبان‌های کهن پیش از اسلام دارد. در آن توانایی‌ها و ظرفیت‌هایی در ساختار و ترکیب زبان و ادبیات مشاهده می‌شود که به دلایل گوناگون دچار انقباض، رکود یا فراموشی شده‌اند و نیازمند بازخوانی و بازنگری‌اند. در این راستا این نوشتار، می‌تواند تلاشی هرچند کوچک باشد برای بازآفرینی این میراث و طرح نکته‌ای واج‌شناسانه و زبان‌شناسانه در حوزه‌ی آواشناسی؛ آن هم با سنجش داده‌هایی که پیوند واجیِ همگی آن‌ها با زبان کُردی دیده می‌شود. در این تحلیل تلاش شده است از منابعی بهره گرفته شود کە قرائن زبانی آنها در زبان کُردی مشهود است. همچنین دیدگاه شرق‌شناسان نیز تا اندازه‌ای در این بارە نشان داده شود که این روند بتواند برای شناخت حقایق تاریخی و استحکام ظرفیتهای زبان و ادبیات ملیمان یاری‌رسان باشد.