The Effect of Conscious Consumption on Consumer Cynicism: The Mediating Role of Consumer Arrogance

Bu araştırmada, tüketicilerin bilinçli tüketim, tüketici sinizmi ve tüketici kibri düzeyleri incelenerek bu üç yapının hem birbiriyle olan ilişkisini hem de demografik değişkenlere göre gösterdiği farklılaşmanın ortaya konması amaçlanmıştır. Bunun yanında araştırmada tüketicilerin sahip oldukları bilinçli tüketim düzeyinin tüketici sinizmine etkisinde tüketici kibrinin aracı rolünün tespit edilmesi de amaçlanmıştır. Nicel araştırma yaklaşımıyla yürütülen çalışmada, Türkiye’nin yedi bölgesinden 748 katılımcıdan elde edilen veriler yapısal eşitlik modellemesi, korelasyon analizi ve parametrik fark testleriyle değerlendirilmiştir. Bulgular, tüketicilerin bilinçli tüketim ve sinizm düzeylerinin yüksek, kibir düzeylerinin ise orta seviyede olduğunu göstermektedir. Analiz sonuçlarına göre bilinçli tüketim, tüketici sinizmini güçlü bir şekilde artırmakta; ancak tüketici kibrini anlamlı biçimde etkilememektedir. Buna karşılık, tüketici kibrinin sinizm üzerindeki etkisi anlamlı bulunmuştur. Aracılık analizleri, tüketici kibrinin bilinçli tüketim ile sinizm arasındaki ilişkide aracı bir rol üstlenmediğini göstermiştir. Demografik değişkenlere ilişkin bulgularda ise özellikle gelir, eğitim, yaş, medeni durum ve yerleşim biriminin tüketici tutumlarını belirgin biçimde etkilediği görülmüştür. Elde edilen sonuçlar, tüketici davranışlarının bilişsel, psikolojik ve sosyo-demografik unsurların birlikte şekillendirdiği çok boyutlu bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma sonucunda uygulayıcılar, politika yapıcılar ve gelecekteki araştırmacılar için çeşitli önerilerin geliştirilmiştir.