SUKUK PİYASALARINDA DOLANDIRICILIK RİSKLERİ: KURUMSAL ZAFİYETLER VE ÖNLEYİCİ STRATEJİLER

Bu araştırma, İslami finansal enstrümanlar arasında giderek artan bir öneme sahip olan sukuk piyasalarında ortaya çıkan dolandırıcılık risklerini kurumsal ve yapısal boyutlarıyla incelemektedir. Literatür taramasında sukukun hukuki ve yapısal özellikleri ile İslami finans ilkeleri ele alınmış, dolandırıcılık davranışları ise “hile üçgeni” çerçevesinde değerlendirilmiştir. Araştırmada beş çarpıcı vaka (Dana Gas, The Investment Dar, IIG Kademeli Temerrüd Vakası, Saad Group & Al Gosaibi ve Goldman Sachs Sukuk) üzerinden risk türleri analiz edilmiş; bu vakalarda görülen temel sorunların sahte varlık beyanları, fonların amacı dışında kullanımı, Ponzi benzeri yapılandırmalar ve şeriat uyumluluğunun manipülasyonu olduğu ortaya koyulmuştur. Ayrıca, Şeriat Danışma Kurullarının bağımsızlık eksikliği, uluslararası düzenlemelerdeki uyumsuzluk, denetim ve şeffaflık açıkları gibi sistemsel kurumsal zafiyetler irdelenmiştir. Araştırma, bağımsız varlık doğrulama süreçleri, AAOIFI/IFSB standartlarının zorunlu hale getirilmesi, kamuoyu bilgilendirmesinin kurumsallaşması ve şeriat danışmanlarının profesyonel sertifikasyonu gibi önleyici mekanizmalar önermektedir. Araştırma, sukuk piyasalarının hem etik hem de finansal sürdürülebilirliği için güçlü regülasyon, denetim ve yönetişim yapılarına ihtiyaç duyduğunu vurgulamaktadır.