DENETİM GÖRÜŞÜ VE ROTASYONUN DENETİM ÜCRETİNE ETKİSİ: BİST'TE BİR ARAŞTIRMA

Yirmi birinci yüzyılın başlarında önemli finansal bilgilerin gizlenmesi ile kar yönetimi davranışının sonucunda yaşanan muhasebe ve denetim skandalları, doğru ve güvenilir finansal raporların finansal bilgi kullanıcıları için en önemli bilgi kaynağı olduğunu ve denetim kalitesinin önemini göstermiştir. Literatür incelendiğinde denetim kalitesine yönelik birçok göstergenin yer aldığı ve bu göstergelerin bazılarının ise denetim görüşü, denetlenen şirketin büyüklüğü, denetim firması rotasyonu ve denetim ücreti gibi unsurlarından oluştuğu görülmektedir. Bu çalışmanın amacı Borsa İstanbul İmalat Sektöründe yer alan şirketlere ait bağımsız denetim raporlarında yer alan denetim görüşü ile denetim firması rotasyonunun denetim kalitesi göstergelerinden biri olan denetim ücreti üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Çalışmada denetim ücreti bağımlı değişken; denetim görüşü ile denetim firması rotasyonu ise bağımsız değişkenler olarak kullanılmıştır. Analizlere kontrol değişkenleri olarak denetlenen şirketin büyüklüğü, şirket yaşı, kaldıraç oranı ve aktif karlılık oranı dahil edilmiştir. Çalışmanın analiz kısmında kullanılan ve 515 gözlemden oluşan veri seti Borsa İstanbul İmalat Sektöründe yer alan 129 şirketin 2020-2023 yılları arasındaki faaliyet ve finansal raporlarından elde edilmiştir. Yapılan panel veri analizi sonucunda denetim ücreti üzerinde mevcut denetim görüşü ile önceki denetim görüşünün istatistiki olarak anlamlı ve negatif yönde etkisi olduğu; denetim firması rotasyonunun etkisinin ise istatistiki olarak anlamlı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın bulguları ayrıca denetim ücreti üzerinde denetlenen şirket büyüklüğü ve aktif karlılık oranının (ROA) istatistiki olarak anlamlı ve pozitif yönde; kaldıraç oranı ve şirket yaşının ise istatistiki olarak anlamlı ve negatif yönde etkilerinin olduğunu ortaya koymaktadır.