İç Mekan Tasarımlarının 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu Kapsamında “Tasarım” Olarak Korunmasına Yönelik Paydaş Görüşleri

Fikri bir çabanın ürünü olan iç mekan tasarımlarının, artan rekabet ortamında hukuki olarak korunması bir gerekliliktir. Bu çalışmada, özünde bir tasarım faaliyeti ürünü olan iç mekan tasarımlarının 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) kapsamında “tasarım” olarak korunması incelenmektedir. Araştırmanın amacı, iç mekan tasarımlarının SMK kapsamında nasıl ve ne şekilde korunduğunu; mevcut sistemde teori ve uygulamada karşılaşılan sorunlar ile bu sorunların kaynaklarını ortaya koymaktır. Bu kapsamda, tescil başvuru süreçlerinde görev alan patent ve marka vekilleri, değerlendirme süreçlerinde yer alan bilirkişiler, Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nde görev yapan veya yapmış hakimler ile Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) Tasarım Dairesi ve Telif Hakları Genel Müdürlüğü uzmanlarıyla görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırma yöntemiyle yürütülen çalışmada, yarı yapılandırılmış sorularla 32 katılımcıyla görüşülmüş; elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Bulgular, mevcut sistemde iç mekan tasarımlarına yönelik hukuki bir koruma olduğunu, ancak söz konusu koruma mekanizmasının yetersiz kalabildiği noktaların bulunduğu anlaşılmıştır. Bu yetersizliklerin iç mekan tasarımlarının doğası ve yapısından kaynaklandığı tespit edilmiştir. Bir diğer dikkat çekici bulgu ise iç mekan tasarımı kavramının ne olduğuna ilişkin kavramsallaştırma sorunları olmuştur. Sonuç olarak bulgular doğrultusunda konuya ilişkin öneriler verilmiştir.