Mentha pulegium L. (Yarpuz) Ekstrelerinin Fitokimyasal İçeriği, Antioksidan Kapasitesi ve Bazı Bitki Patojenlerine Karşı in vitro Antimikrobiyal Etkisi

Amaç: Bu çalışmanın amacı, tarımsal üretimde önemli kayıplara neden olan fitopatojenik mikroorganizmaların kontrolünde Mentha pulegium L. (yarpuz) bitkisinin biyopestisit potansiyelini araştırmaktır. Seçilmiş bitki patojenlerine karşı in vitro antimikrobiyal etkileri değerlendirilmiş ve bu amacı desteklemek üzere ekstraktların toplam fenolik içeriği ile antioksidan kapasiteleri belirlenmiştir. Materyal ve Yöntem: M. pulegium’un kurutulmuş toprak üstü kısımları metanol ve hekzan ile ekstraksiyon işlemine tabi tutulmuştur. Toplam fenolik içeriği ve antioksidan kapasitesi sırasıyla Folin-Ciocalteu yöntemi ve DPPH radikal süpürme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Numunenin fitokimyasal profili GC-MS ile karakterize edilmiştir. Antimikrobiyal aktivite, üç farklı konsantrasyonda disk difüzyon yöntemi ile test edilmiştir . Bulgular: Metanol ekstresinin toplam fenolik bileşik içeriği, 5 mg/ mL konsantrasyonda 1458 µg GAE/mL olarak ölçülmüştür. Aynı ekstrenin DPPH radikal temizleme aktivitesi konsantrasyonla birlikte artmış ve en yüksek konsantrasyonda %86,31’e ulaşmıştır. GC-MS analizi, ekstrelerde toplam 50 bileşik tanımlamıştır; öne çıkan bileşikler arasında dihidrokarvil asetat (%9,66), piperiton (%4,84) ve p-menton (%3,5) bulunmaktadır. GC-MS analizi, ekstrelerde toplam 50 bileşik tespit etmiştir; öne çıkan bileşikler arasında dihidrokarvil asetat (%9,66), piperiton (%4,84), p-menton (%3,57), limonen (%3,43), dihidrokarveol (%3,34) ve mentol (%3,18) bulunmaktadır. Antimikrobiyal testlerde, metanol ekstresi C. michiganensis (20 mm) ve F. oxysporum (19 mm) üzerinde önemli bir etki gösterirken, hekzan ekstresi aynı koşullar altında daha düşük bir inhibisyon zonu göstermiştir. Her iki ekstre de Pestalotiopsis sp. (yaklaşık 10–12 mm) karşı benzer aktivite seviyeleri göstermiştir. Sonuç: M. pulegium ekstreleri yüksek fenolik içeriğe ve güçlü antioksidan kapasiteye sahiptir. Özellikle, metanol ekstresinin hem fungal hem de bakteriyel fitopatojenlere karşı önemli antimikrobiyal aktivite göstermesi, M. pulegium bitkisinin çevre dostu bir biyopestisit olarak kullanılma potansiyelini göstermektedir. Tarımda görülen fitopatojenlere karşı M. pulegium’un çözücü bazlı ekstrelerinin incelenmesine dair bilgiler oldukça sınırlıdır. Mevcut çalışma bu boşluğun doldurulmasına katkı sağlamakta ve bitkinin potansiyel uygulamalarına yönelik yeni veriler sunmaktadır.