Analysis of Spatial Organization and Passive Defense Components in Khuzestan Caravanserais, with an Emphasis on Hermeneutic and Space Syntax Methods

پژوهش حاضر به بررسی کاروانسراهای خوزستان (دهدز، معین‌التجار، افضل، و دزفول) به‌عنوان بناهای تاریخی کلیدی در تجارت و امنیت جاده ابریشم، از منظر دفاع غیرعامل و سازمان‌دهی فضایی می‌پردازد. پرسش اصلی، شناسایی معانی فرهنگی و تاریخی در طراحی معماری این کاروانسراها با تأکید بر دفاع غیرعامل است. هدف مطالعه، تحلیل مؤلفه‌های دفاع غیرعامل با استفاده از رویکردهای هرمنوتیک و نحو فضا و کشف معانی نهفته در این بناهاست. این پژوهش کیفی، با روش پدیدارشناسی هرمنوتیک، ابعاد فرهنگی و اجتماعی را کاوش کرده و با تکنیک نحو فضا، ساختار فضایی را تحلیل می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهند کاروانسراها، فراتر از کارکرد مادی، نماد هویت فرهنگی و اقتصادی و بازتاب پیوندهای اجتماعی و تاریخی هستند. مطالعه با پیشنهاد راهکارهایی برای طراحی معماری مدرن، مرمت بناها، و برنامه‌ریزی شهری پایدار، بر استفاده از شاخص‌های نحو فضا و دفاع غیرعامل برای خلق فضاهای ایمن و متناسب با اقلیم و فرهنگ تأکید دارد.