Nitrik Oksit (NO) ve Abiyotik Stres Toleransı: Bağcılıkta Yapılan Uygulamalar

İklim değişikliği sebebiyle ortaya çıkan stres koşulları, tarımsal üretim ve bitki fizyolojisi üzerinde önemli olumsuz etkilere yol açmaktadır. Bitkilerin bu stres faktörlerine karşı geliştirdiği fizyolojik ve moleküler yanıtlar ile bu süreçlerde rol alan biyomoleküller, bitki stres biyolojisi açısından büyük önem taşımaktadır. Farklı stres koşullarına rağmen bitkiler, stres toleransının sağlanmasında sinyal moleküllerinden yararlanmaktadır. Son yıllarda yapılan çalışmalar, bu sinyal moleküllerinden biri olan Nitrik Oksit (NO)’in, bitki gelişimi, stres algısı ve savunma mekanizmalarının düzenlenmesinde önemli bir role sahip olduğunu ortaya koymuştur. NO’nun bitkiler üzerindeki etkilerinin ayrıntılı olarak incelenmesi, stres koşullarına verilen yanıtların daha iyi anlaşılmasına ve tarımsal üretimde sürdürülebilir yaklaşımların geliştirilmesine önemli katkılar sunacaktır. Bu derlemede, NO’nun bitkilerdeki sentez mekanizmaları, fizyolojik süreçlerdeki işlevleri ve abiyotik stres koşullarındaki düzenleyici rolleri ele alınmış; bağcılıkta kuraklık, tuzluluk ve sıcaklık stresi gibi faktörlerin olumsuz etkilerinin azaltılması, asmanın stres toleransının artırılması ve ürün kalitesinin korunmasına yönelik güncel literatür bulgularına yer verilmiştir. NO’nun bitkisel stres biyolojisindeki artan önemi, bağcılıkta sürdürülebilir üretim stratejilerinin geliştirilmesi açısından gelecek vadeden bir yaklaşım olarak öne çıkmaktadır.