Eğitim Diplomasisinin Akademik Yansımaları: Türkiye Burslarından Yararlanan Öğrencilerin Tezleri Üzerine Bir Analiz

Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyeti tarafından yürütülen Türkiye Bursları programı kapsamında 2022 yılında tamamlanan lisansüstü tezleri analiz ederek, eğitim diplomasisinin akademik yansımalarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Yumuşak güç ve eğitim diplomasisi stratejileri çerçevesinde tasarlanan Türkiye Bursları, uluslararası öğrencilerin Türkiye’de yükseköğretim kurumlarından eğitim almalarını teşvik etmekte ve bu yolla ülkeler arası akademik ve kültürel etkileşimin güçlendirilmesini hedeflenmektedir. Araştırma, nitel araştırma yöntemi ve ikincil verilerden yararlanarak belge incelemesi tekniğine dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Türkiye Bursları resmi internet sayfasında ve Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nde yer alan erişime açık 127 lisansüstü tez analiz edilmiştir. Tezler; üniversite, enstitü, anabilim dalı, danışman ünvanı, konu ve dizin gibi tematik başlıklar doğrultusunda incelenmiştir. Elde edilen bulgular, tezlerin büyük çoğunluğunun yüksek lisans düzeyinde (%65) ve Sosyal Bilimler Enstitüsü (%49,6) bünyesinde yazıldığı görülmektedir. İşletme (14 adet), Temel İslam Bilimleri (11 adet), İnşaat Mühendisliği (6 adet) ve Uluslararası İlişkiler (5 adet) tez ile en çok tercih edilen anabilim dalları arasında yer almaktadır. Tez künyesinde yer alan terim dizinlerinde dinî temalar, kamu yönetimi, kalkınma politikaları ve sosyal bilimler ağırlıklı konular olarak öne çıkmaktadır. Danışmanlık yapısının ise büyük ölçüde profesör ünvanlı öğretim üyeleri tarafından yürütüldüğü görülmektedir. Bu çalışma, Türkiye Bursları’nın sadece bireysel eğitim desteği sağlamakla kalmayıp, aynı zamanda Türkiye’nin yükseköğretim kurumlarının uluslararasılaşma vizyonuna katkı sunan, bilgi ve bilim temelli dış politika araçlarını destekleyen eğitim diplomasisi hedefine ulaşıldığı sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Eğitim