Evaluation of Social, Economic, and Managerial Factors Influencing the Physical–Spatial Resilience of Tourism-Oriented Rural Communities

هدف از پژوهش حاضر ارزیابی عوامل اجتماعی، اقتصادی و مدیریتی مؤثر بر تاب‌آوری کالبدی – فضایی جوامع روستایی گردشگرپذیر است. روش: پژوهش حاضر از نوع تحقیق کاربردی با رویکرد توصیفی-تحلیلی و همبستگی و با هدف ارزیابی عوامل اجتماعی، اقتصادی و مدیریتی مؤثر بر تاب‌آوری کالبدی – فضایی جوامع روستایی گردشگرپذیر طراحی شد. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی اهالی روستاهای گازرخان، زرآباد، گرمارود، آتان و اندج در بخش الموت استان قزوین بود که تعداد آنان برابر با ۲۲۰۳ نفر برآورد شد. بر اساس نمونه‌گیری خوشه‌ای از ۳۲۷ نفر از میان ۲۲۰۳ نفر جامعه آماری انجام شد. داده‌ها از طریق سه پرسشنامه استاندارد شامل تاب‌آوری اجتماعی – فردی ( CD-RISC )، مدیریت و حکمرانی محلی، و پرسشنامه محقق‌ساخته تاب‌آوری کالبدی – فضایی گردآوری شد. داده‌ها پس از جمع‌آوری میدانی به کمک نرم‌افزارهای SPSS 25 و SmartPLS3 تحلیل شدند. یافته ها: در مدل، بیشترین اثر مستقیم مربوط به تنوع درآمدی با ضریب ۰.۶۴ و سپس کارآمدی مدیریت محلی و سرمایه اجتماعی بود. تحلیل ساختاری نیز نشان داد که بعد اقتصادی با ضریب ۰.۷۶۱ قوی‌ترین عامل اثرگذار بر تاب‌آوری کالبدی – فضایی است. معناداری همه مسیرها بر نقش محوری عوامل اقتصادی، مدیریتی و اجتماعی در تقویت تاب‌آوری سکونتگاه‌های گردشگرپذیر تأکید می‌کند. نتیجه گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد که زیرساخت‌های مالی و تنوع فعالیت‌های معیشتی مرتبط با گردشگری بیشترین سهم را در افزایش ظرفیت سازگاری روستاها دارند. همچنین حکمرانی محلی کارآمد و انسجام اجتماعی، پایه‌های اصلی پایداری فضایی و اجتماعی محسوب می‌شوند. بر این اساس، تقویت سرمایه اجتماعی، بهبود مدیریت محلی و تنوع‌بخشی اقتصادی برای دستیابی به تاب‌آوری چندسطحی ضروری است.