Drought Monitoring in Lake Urmia Basin Using RDI and eRDI Indices

خشکسالی یک مخاطره طبیعی است که سالانه خسارات قابل‌توجهی را در جوامع مختلف به همراه دارد. بررسی پدیده خشکسالی باهدف برنامه‌ریزی و مدیریت چگونگی مواجهه با آن امری بسیار ضروری است. در پژوهش حاضر، شاخص شناسایی خشکسالی (RDI) و نسخه بهبودیافته آن یعنی شاخص شناسایی مؤثر خشکسالی (eRDI) برای یک دوره آماری ۳۵ساله (2020-1986) جهت پایش وضعیت خشکسالی با استفاده از 8 ایستگاه سینوپتیک حوضه دریاچه ارومیه موردبررسی و تحلیل قرار گرفت. برای محاسبه شاخص RDI از داده‌های بارش و تبخیر تعرق ماهانه با روش فائو پنمن مانتیث 56 استفاده شد. شاخص RDI و eRDI به تفکیک ایستگاه در مقیاس زمانی سالانه محاسبه گردید. نتایج این پژوهش حاکی از آن بود که گرچه شاخص eRDI تا حدودی نسبت به شاخص RDI از دقت بیشتری برخوردار بود. اما بین شاخص‌های موردبررسی در پایش وضعیت خشکسالی اختلاف چشمگیری وجود ندارد. همچنین بر اساس نتایج بررسی پراکنش مکانی و زمانی خشکسالی، به ترتیب بیشترین مقادیر خشکسالی بسیار شدید مربوط به مناطق واقع در شمال و شرق حوضه دریاچه ارومیه و متعلق به سال‌های اخیر هستند. به‌طورکلی نتایج بیانگر آن بود که اگرچه شاخص eRDI به علت استفاده از بارش مؤثر در شناسایی خشکسالی می‌تواند در تعیین و پایش خشکسالی کشاورزی بسیار کارآمد باشد، اما در پژوهش حاضر اختلاف قابل‌توجهی در آنالیز خشکسالی کشاورزی بین دو شاخص دیده نشد و به همین دلیل می‌توان از شاخص RDI در پایش و تحلیل خشکسالی در حوضه دریاچه ارومیه و سایر مناطق با ویژگی‌های اقلیمی مشابه با حوضه دریاچه ارومیه استفاده نمود.