Islamic Feminism and its Capacities for Women's Empowerment in Iran
در سال‌های اخیر، گفتمان فمینیسم اسلامی به‌عنوان رویکردی بومی، دینی و عدالت‌محور، توجه بسیاری از اندیشمندان و فعالان حوزه زنان را در کشورهای اسلامی، از جمله ایران، به خود جلب کرده است. مسأله اصلی این مقاله، بررسی این پرسش است که فمینیسم اسلامی چه ظرفیت‌هایی برای توانمندسازی زنان در چارچوب ساختار رسمی جمهوری اسلامی ایران دارد؟ هدف این مقاله، تحلیل مفهومی و سیاستی ظرفیت‌های فمینیسم اسلامی در پیوند با اسناد و نهادهای رسمی جمهوری اسلامی ایران به‌منظور پیشبرد مشارکت اجتماعی، حقوقی و فرهنگی زنان است. اهمیت این پژوهش در آن است که با فاصله‌گیری از تقابل سنتی میان دین و حقوق زنان، بر امکان‌پذیری همزیستی این دو مقوله در قالب یک گفتمان درون‌دینی تأکید می‌کند. فرضیه اصلی مقاله آن است که فمینیسم اسلامی، با تکیه بر بازخوانی عدالت‌محور از منابع اسلامی و بهره‌گیری از اصول قانون اساسی و اسناد سیاستی جمهوری اسلامی، می‌تواند به ابزاری مؤثر برای توانمندسازی زنان مسلمان در ایران بدل شود. روش تحقیق، تحلیلی ـ اسنادی است و داده‌ها به شیوه تحلیل گفتمان انتقادی بررسی شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که برخی از اصول قانون اساسی، مفاهیمی چون کرامت زن، مشارکت اجتماعی، و احیای حقوق زنان را در دل خود دارند و در تعامل با فمینیسم اسلامی، قابلیت گشودگی و تفسیر توسعه‌محور را دارا هستند. همچنین، گفتمان فمینیسم اسلامی با اتخاذ زبان درون‌گفتمانی، می‌تواند به سیاست‌ورزی تدریجی در راستای بهبود وضعیت زنان در ایران منجر شود.
Authors
- Ali Davoodi (ORCID: https://orcid.org/0000-0002-6064-8111)
- Zahra Ahadi
- Hossein Karimi Fard
Institutions
- Islamic Azad University, Mashhad (IR)
- Islamic Azad University, Ahvaz Branch (IR)
Publication Details
- Journal
- پژوهش نامه ایرانی سیاست بین الملل
- Published
- 2025-11-15
- DOI
- https://doi.org/10.71675/ijir.2025.1224741
- Primary Topic
- Islamic Studies and History
- Type
- article
- Field-Weighted Citation Impact
- 0.00