Ergenlerin Duygusal Zekâ Düzeyleri ile Olumsuz Değerlendirilme Korkusu ve Algılanan Sosyal Destek Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Bu çalışmanın amacı, ergenlerin duygusal zekâ düzeyleri ile olumsuz değerlendirilme korkusu ve algılanan sosyal destek düzeyleri arasındaki ilişkileri ve bu değişkenlerin duygusal zekâyı yordayıcı gücünü incelemektir. Araştırmada ayrıca, ergenlerde duygusal zeka, olumsuz değerlendirilme korkusu ve algılanan sosyal desteğin cinsiyet, sınıf düzeyi, anne baba birliktelik durumu ve anne baba tutumuna göre farklılık gösterip göstermediği de incelenmiştir. İlişkisel tarama modeli kullanılarak yapılan bu araştırmada, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında İzmir ilindeki devlet liselerinde öğrenim gören 604 öğrenci (391 kız, 213 erkek) yer almıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin yaş ortalaması 15.89 ss değeri ise 1.07 olarak belirlenmiştir. Veri toplama araçları olarak Duygusal Zekâ Ölçeği (Kısa Form), Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Ölçeği ve Algılanan Sosyal Destek Ölçeği kullanılmıştır. Veriler SPSS 25.0 programı ile analiz edilmiştir. Araştırma bulguları; ergenlerde duygusal zekâ ve olumsuz değerlendirilme korkusu düzeyinin cinsiyete ve anne baba tutumuna göre anlamlı düzeyde farklılaştığını ancak sınıf düzeyi ve anne baba birliktelik durumuna göre farklılaşmadığını göstermiştir. Bunun yanında, algılanan sosyal destek cinsiyete, sınıf düzeyine ve anne baba birliktelik durumuna göre farklılık göstermezken anne baba tutumuna göre anlamlı düzeyde farklılık göstermiştir. Ayrıca olumsuz değerlendirilme korkusu ile duygusal zekâ arasında negatif yönde orta düzeyde; algılanan sosyal destek ile duygusal zekâ arasında ise pozitif yönde orta düzeyde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Bunun yanında, olumsuz değerlendirilme korkusu ile algılanan sosyal destek arasında negatif yönde düşük düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir. Olumsuz değerlendirilme korkusu ve algılanan sosyal destek birlikte, ergenlerin duygusal zeka düzeyleri üzerindeki varyansın %39'unu açıklamıştır. Araştırma sonuçları, ergenlik dönemindeki psikososyal gelişimi destekleyici programlara ışık tutmaktadır. Bu bağlamda araştırmacılara ve alanda çalışanlara bazı öneriler sunulmuştur.