Çocuk Kitaplarında Sağlıklı Tuvalet Alışkanlığına İlişkin Unsurların İncelenmesi

Amaç: Çalışmada Türkiye’deki okul öncesi döneme yönelik çocuk kitaplarında sağlıklı tuvalet alışkanlığına ilişkin unsurların incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın yönteminde durum çalışması ile nitel model kullanılmıştır. Bu araştırmada 45 çocuk kitabı doküman analizi yöntemi ile incelenmiştir. Araştırma sonuçlarının yorumlanmasında içerik ve betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmanın verilerine göre Türkiye’de yayımlanan tuvalet eğitimi içeriğine sahip ilk eserin 2014 senesinde yayımlandığı belirlenmiştir. Türkiye’de yayımlanan tuvalet eğitimi konulu çocuk kitaplarının çoğunluğunun çeviri eser olduğu tespit edilmiştir. İncelenen çocuk kitaplarında tuvalet eğitimi içerisinde ele alınan konulara yönelik en fazla yer verilen konunun ‘Altına kaçırma’ olduğu; en az yer verilen konuların ise ‘Su tasarrufu ile ‘Mahremiyet Bilinci’ olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre kitaplarda en çok ele alınan duygunun mutluluk olduğu belirlenmiştir. Araştırma kapsamında incelenen kitapların yarısından daha azının tuvalet eğitimi alan karakterin sorular sorduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Çocukların sağlıklı tuvalet alışkanlıklarını kazanmaları için verilen tuvalet eğitimlerinin nitelikli olması konusunda yayımlanan kitapların, çocukların gelişimlerine olumlu katkı sağlaması için uzman görüşüyle incelenerek daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç olduğu düşünülmektedir. Ayrıca bu dönemde yine ailelerin sağlık çalışanlarından da gerekli eğitim ve danışmanlıkları almaları da sürecin sağlıklı tamamlanması açısından son derece önemlidir.