Hemodiyaliz Hastalarında Tamamlayıcı Terapilerin Bibliyometrik Analizi

Giriş: Literatürde, hemodiyaliz tedavisine bağlı semptomların hafifletilmesinde tamamlayıcı tedavi yöntemlerinin giderek daha yaygınlaştığı görülmektedir. Non-farmakolojik, düşük maliyetli ve hemşirelik uygulamalarına uygun olmaları bu tercihleri artırmaktadır. Ancak bu yöntemlerin kullanım alanları ve araştırma eğilimlerine dair kapsamlı bir bibliyometrik analiz henüz yapılmamıştır. Bu çalışma, hemodiyaliz hastalarında tamamlayıcı terapilere ilişkin bilimsel yayınları sistematik olarak inceleyerek alandaki bilgi birikimini haritalamayı ve gelecekteki araştırmalara yön vermeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Veriler, 07 Haziran 2025 tarihinde “Web of Science Core Collection” veri tabanından elde edilmiştir. Bibliyometrik analiz için, Web of Science Core Collection (WoS) tabanında ["hemodialysis"] AND ["music therapy" OR "massage" OR "acupressure" OR "aromatherapy" OR "reflexology"] anahtar kelimeleri kullanılarak, yıl sınırlaması olmaksızın 833 çalışmaya ulaşılmıştır. Bu yayınlar; yayın yılına, yazarlara, ülkelere ve anahtar kelimelere göre analiz edilmiştir. Ayrıca, ana temaları belirlemek amacıyla latent dirichlet allocation yöntemiyle konu modelleme analizi gerçekleştirilmiştir. Abstract Introduction: In the literature, complementary therapy methods are increasingly employed to relieve symptoms associated with hemodialysis treatment. Their non-pharmacological nature, costeffectiveness, and suitability for nursing practices have contributed to their growing preference. However, a comprehensive bibliometric analysis of the scope of their applications and current research trends has yet to be conducted. This study aims to systematically analyze the scientific publications related to complementary therapies in hemodialysis patients, with the objective of mapping the accumulated knowledge in the field and guiding future research efforts. Methods: Data for this study were obtained from the Web of Science Core Collection on June 7, 2025. For the bibliometric analysis, the keywords ["hemodialysis"] AND ["music therapy" OR "massage" OR "acupressure" OR "aromatherapy" OR "reflexology"] were used, without applying a date restriction, resulting in the identification of Bulgular: Analiz sonucunda, Web of Science kategorisinde en sık kullanılan anahtar kelimeler sırasıyla “hemodialysis” (n=86), “anxiety” (n=66) ve “fatigue” (n=48) olmuştur. Ülkelere göre dağılımda en fazla yayının İran (n=187), Türkiye (n=78), Çin (n=67) ve Amerika Birleşik Devletleri’nde (n=60) yapıldığı belirlenmiştir. Yayın sayılarının 2020 yılından itibaren artış gösterdiği ve en yüksek sayıya 2021 yılında (n=75) ulaşıldığı saptanmıştır. Latent dirichlet allocation analizinde öne çıkan iki baskın tema; “Hemodiyaliz hastalarında yaşam kalitesi” ve “Kardiyak hastalıklar ile resüsitasyon” konuları olmuştur. Sonuç: Bu çalışmanın sonuçlarının, hemodiyalizde kullanılan tamamlayıcı terapilerin belirlenmesi, mevcut durumunun değerlendirilmesi ve gelecekte planlanacak araştırmalara yön verilmesi açısından katkı sağlayacağı düşünülmektedir