Büyük göknar kabuk böceğinin (Pityokteines curvidens Germ.) odun hammaddesi üretiminde oluşturduğu ekonomik kayıplar

Ormanlar, odun ve odun dışı orman ürünlerinin yanı sıra, su rejiminin düzenlenmesi, karbon tutulması ve estetik değer gibi pek çok faydayı topluma sunmaktadır. Ancak, bu faydaların sürekliliğini tehdit eden çeşitli abiyotik ve biyotik faktörler ormanlarda ciddi zararlara neden olmaktadır. Bu etmenler arasında zararlı böcek salgınları, iklim değişikliğine bağlı olarak bazı dönemlerde kitlesel üreme göstermekte, ormanlar üzerinde büyük tahribatlara yol açmaktadır. Bu nedenle, böcek zararlarının ormanlardan elde edilen ürün ve hizmetler üzerindeki ekonomik etkilerinin incelenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma Bartın Orman İşletme Müdürlüğü ormanlarında 2018-2022 döneminde zarar yapan büyük göknar kabuk böceğinin (Pityokteines curvidens Germ.) yarattığı ekonomik kayıpları belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla, BOİM zarar duyuru raporları incelenmiş ve muhasebe kayıtlarından çeşitli veriler elde edilmiş olup, böceğin 2018, 2019 ve 2021 yıllarında meşcerelere zarar verdiği tespit edilmiştir. Sağlam ve böcek zararı görmüş meşcerelerde yapılan odun hammaddesi üretimine ilişkin kayıtlar ayrı tutulmadığından, ormancılık yönetiminde deneyimli kişilerden oluşturulmuş bir Danışma Grubunun görüşlerine başvurulmuştur. Böcek zararının odun hammaddesi üretim masraflarında ve satış gelirlerinde yarattığı farklılıkları ortaya koymak amacıyla hem işletme kayıtlarından hem de Danışma Grubundan elde edilen veriler kullanılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre, büyük göknar kabuk böceğinin göknar meşcerelerinde %11,53 oranında ağaçların ölümüne neden olduğu, sürütme masraflarını %16,06 ve buna bağlı olarak fiili giderleri %6,7-11 arasında artırdığı, sağlam meşcerede, zarar gören meşcerelere göre %133,65 daha fazla tomruk, %62,75 daha az kağıtlık odun üretilmekte olduğu saptanmıştır. Yapılan hesaplara göre böcek zararı nedeniyle odun üretiminde 2021 yılı fiyatlarıyla böcekle mücadele masrafları dahil 7.173,12 TL/ha ekonomik kayıp belirlenmiştir. Bu sonuçlara göre böcek zararına ilişkin bazı değerlendirmeler yapılmıştır.