İnciraltı Kent Ormanı’nın görsel peyzaj kalite yönünden değerlendirilmesi

Bu çalışmada, İzmir İnciraltı Kent Ormanı’nın görsel peyzaj kalitesi Q metodoloji kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın gerekçesi, kentsel yeşil alanların yalnızca ekolojik değil, aynı zamanda estetik ve kullanıcı algısına dayalı değerler taşıdığını ortaya koymaktır. Q metodoloji, bireylerin algı farklılıklarını faktör analiziyle görünür kılarak görsel peyzaj kalitesinin temel boyutlarını ortaya çıkarmıştır. Çalışmada, alanın görsel özelliklerini temsil eden 196 fotoğraf arasından seçilen 25 görsel -4 ile +4 aralığında 20 uzman ve 20 kullanıcı tarafından beğeni düzeylerine göre sıralanmış, böylece katılımcıların öznel değerlendirmeleri sistematik olarak analiz edilmiştir. Bulgular, hem uzmanlar hem de kullanıcılar için su ögeleri, bitkisel çeşitlilik ve doğal manzara bütünlüğünün en güçlü görsel kalite unsurları olduğunu göstermiştir. Buna karşılık, yoğun kentsel etkiler taşıyan sahneler düşük nitelikte değerlendirilmiştir. Sonuçlar, kullanıcı algısının peyzaj tasarımı ve yönetiminde dikkate alınması gerektiğini vurgulamakta; sürdürülebilirlik açısından katılımcı yaklaşımların önemini ortaya koymaktadır. Çalışmada ayrıca, Q metodolojinin görsel peyzaj kalite araştırmalarında yenilikçi ve etkili bir yöntem olduğu ortaya konulmuştur.