คณภาพชวตและปจจยทสมพนธในผปวยโรคไตเรอรงระยะสดทายทรบบรการฟอกเลอดดวยเครองไตเทยม: การศกษาภาคตดขวาง ณ โรงพยาบาลชมชนแหงหนงในจงหวดนครปฐม Quality of Life and Its Associated Factors in Patients with End-stage Renal Disease Receiving Hemodialysis: A Cross-secti

บทคัดย่อ วัตถุประสงค์: 1) ประเมินคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้าย และ 2) ค้นหาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อคุณภาพชีวิต ในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้าย ที่มารับบริการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม ณ โรงพยาบาลประจำอำเภอ จังหวัดนครปฐม วิธีการศึกษา: การศึกษาเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง ในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้าย จำนวน 92 ราย ที่มารับบริการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมที่โรงพยาบาล เก็บข้อมูลประวัติการรักษาพยาบาลที่โรงพยาบาลผ่านระบบสารสนเทศของโรงพยาบาล และสัมภาษณ์ผู้ป่วยผ่านแบบสอบถามข้อมูลเบื้องต้นและชุดคำถาม SF-36 ในการประเมินคุณภาพชีวิตทั้ง 8 มิติ ผลการศึกษา : คุณภาพชีวิตในแต่ละมิติมีค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ดังต่อไปนี้ การทำงานเชิงกายภาพ (17.87 ± 5.97) บทบาททางกายภาพ (4.95 ± 1.43) ความเจ็บปวดทางกาย (8.22 ± 2.51) สุขภาพทั่วไป (14.78 ± 4.76) ความมีชีวิตชีวา (15.19 ± 3.65) การทำงานด้านสังคม (7.46 ± 1.88) บทบาทด้านอารมณ์ (3.87 ± 1.22) และสุขภาพจิต (21.66 ± 4.74) ตามลำดับ สอดคล้องกับการศึกษาอื่นๆ และพบความสัมพันธ์ระหว่างคุณภาพชีวิตบางด้านกับประวัติการการรักษาหรือสถานะของผู้ป่วยในบางประเด็น ได้แก่ รายได้ การได้รับยาช่วยเพิ่มเม็ดเลือดแดง การศึกษา การมีผู้ดูแล และผลตรวจทางห้องปฏิบัติการภาวะโลหิตจาง (TIBC) สรุป: ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม ณ โรงพยาบาลมีคุณภาพชีวิตต่ำกว่าบุคคลทั่วไป ควรให้ความสนใจในเรื่องบทบาทเชิงกายภาพ และความมีชีวิตชีวาที่จะช่วยส่งเสริมให้ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น นอกจากนี้การให้ความรู้เกี่ยวกับสภาวะโรค ค่าใช้จ่าย การได้รับยาช่วยเพิ่มเม็ดเลือดแดงที่เหมาะสมและติดตามผลทางห้องปฏิบัติการที่สำคัญ อาจช่วยปรับปรุงคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยให้ดีขึ้น คำสำคัญ: โรคไตเรื้อรัง, คุณภาพชีวิต, เครื่องไตเทียม Abstract Objectives: 1) To assess the quality of life of patients with end-stage renal disease and 2) to identify factors related to quality of life in patients with end-stage renal disease receiving hemodialysis services at a district hospital in Nakhon Pathom Province. Methods: a cross-sectional descriptive study was conducted in 92 patients with end-stage renal disease receiving hemodialysis services at the hospital. Medical history data were collected through the hospital's information system. Moreover, interviewed the patients through the preliminary questionnaire and SF-36 questions to assess the quality of life in all 8 dimensions. Results: The quality of life in each dimension has the following mean and standard deviation: physical functioning (17.87 ± 5.97), physical role (4.95 ± 1.43), physical pain (8.22 ± 2.51), general health (14.78 ± 4.76), vitality (15.19 ± 3.65), social functioning (7.46 ± 1.88), emotional role (3.87 ± 1.22), and mental health (21.66 ± 4.74), respectively. This is consistent with other studies and found a relationship between some aspects of quality of life and the treatment history or status of the patients in some areas, including income, taking medications to increase red blood cells, education, having a caregiver, and the results of the anemia laboratory test (TIBC). Conclusion: Patients with chronic kidney disease receiving hemodialysis at the hospital have a lower quality of life than the general population. Attention should be paid to the physical role. The vitality that will help promote a better quality of life for patients. In addition, providing education about the disease condition, costs, receiving appropriate red blood cell-boosting medications and following up on important laboratory results may help improve the quality of life for patients. Keywords: chronic kidney disease; quality of life, hemodialysis