Sistemik Hastalıklara Sahip Bireylerde Dental İmplant Cerrahisi Sonrası Anksiyete ve Ağrı Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Problemin Açıklanması: Dental implant cerrahisi sonrası ağrı ve dental anksiyete önemli klinik sorunlar olmaya devam etmektedir. Literatürde implant cerrahisiyle ilişkili ağrı ve anksiyeteyi değerlen-diren çalışmalar mevcut olmakla birlikte, bu araştırmalar genellikle yalnızca ağrı-anksiyete ilişkisine odaklanmakta ve sistemik hastalıkların etkisini kapsamlı biçimde ele almamaktadır. Oysa sistemik hasta-lıkların bireylerde anksiyeteyi artırabileceği ve iyileşme sürecini olumsuz yönde etkileyebileceği bilin-mektedir. Amaç: Bu çalışmanın amacı, dental implant cerrahisi uygulanan sistemik olarak sağlıklı ve siste-mik hastalığa sahip bireylerde preoperatif ve postoperatif ağrı düzeylerini karşılaştırmak, ağrı seyrini 1., 3. ve 10. günlerde izlemek ve anksiyetenin bu süreçteki etkisini değerlendirmektir. Ayrıca, sistemik hasta-lıkların postoperatif ağrı ve dental anksiyete üzerine etkisini ortaya koymak hedeflenmiştir. Malzeme ve Yöntemler: Çalışmaya Ordu Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Periodontoloji Kliniği’ne başvuran, dental implant cerrahisi planlanan toplam 83 birey dahil edilmiştir. Katılımcılar sistemik hastalığı bulunan (n=40) ve sistemik olarak sağlıklı (n=43) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Tüm bireylere cerrahi öncesinde ve sonrasında Spielberger Durumluk-Sürekli Kaygı Ölçeği (STAI-I, STAI-II), Modifiye Dental Anksiyete Skalası (MDAS) ve Vizüel Analog Skala (VAS) uygulanmıştır. Postoperatif ağrı düzeyleri 1., 3. ve 10. günlerde tekrar değerlendirilmiştir. Veriler SPSS 24.0 yazılımı kullanılarak analiz edilmiş, istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 46,53±14,03 olup, sistemik hastalığı bulunan grupta yaş anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p<0,01). Postoperatif 1. günde en yüksek ağrı skorları kay-dedilmiş, ağrı düzeyleri 3. ve 10. günlerde belirgin şekilde azalmıştır. Sistemik hastalıklı bireylerde teda-vi sonrası ve 10. gün VAS değerleri anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Anksiyete para-metrelerinde her iki grupta da zaman içinde azalma gözlenmiş, ancak sistemik hastalıklı grupta postope-ratif MDAS skorları sağlıklı bireylere göre istatistiksel olarak daha yüksek saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Dental implant cerrahisi sonrası ağrı ve anksiyete düzeyleri zamanla azalmakla birlikte, sistemik hastalıkların bu parametreler üzerinde olumsuz etkisi bulunmaktadır. Sistemik hastalıklı birey-ler tüm takip dönemlerinde daha yüksek ağrı ve anksiyete skorları bildirmiştir. Bu nedenle, implant cer-rahisi planlanan hastalarda sistemik durumun göz önünde bulundurulması, preoperatif bilgilendirme ve psikolojik desteğin sağlanması klinik açıdan önem taşımaktadır.