Viguer nin Mükâlemeleri

Bu çalışma, 1790 yılında Paris’te yayımlanan ve Batı’da hazırlanmış ilk Fransızca-Türkçe gramer kitaplarından biri olan Viguier’in Eléments de la Langue Turque adlı eserinde yer alan “birinci” ve “ikinci telaffuz” başlıkları altındaki çeviri yazılı metinleri incelemektedir. Söz konusu metinler, dönemin hem yazı dili hem de konuşma diline dair önemli veriler sunmaktadır. Makalede özellikle ḳaf (ق (ve ġayn (غ (harflerinin Latin harflerindeki karşılıkları analiz edilerek bu seslerin farklı telaffuzlarını belgeleyen örnekler Evliya Çelebi Seyahatnâmesi’nden alınan pasajlarla desteklenmiştir. Eserde sunulan ikili telaffuz sistemi ile alfabe tablosundaki ses eşlemeleri, Osmanlı Türkçesinin tarihsel fonetik yapısının çözümlenmesine yönelik özgün bir yaklaşım ortaya koymaktadır. Bu bağlamda çalışma, çeviri yazılı metinlerin tarihsel dil araştırmalarında daha etkin ve sistematik biçimde değerlendirilebileceğini vurgulamaktadır. Meselâ makalenin bir sonucu olarak, ق) ḳaf) غ) ġayın) harflerinin Türkçenin fonetik sistemine göre, tıpkı ك) kef) harfi gibi (ك = k, g, ğ, ñ, v, y), birden fazla sesi karşılamak için kullanıldığını söyleyebiliriz. ق) ḳaf) harfi ḳ ve ġ seslerini, غ) ġayın) harfi de kalın hecede ġ ve ğ (yumuşak ğ) sesini karşılıyor olabilir. Bu durumda, غ) ġayın) harfinin ses değeri ġ ve ğ olarak transkripsiyonlu harf listesine dahil edilmesi önerilebilir