Strategic Planning for the Development of Ecotourism in Rural Settlements Using the SWOT and QSPM Models (Case Study: Dalekhani District of Ramsar County)

اکوتوریسم به ‌عنوان یکی از الگوهای پایدار گردشگری که با تمرکز بر تجربیات مبتنی بر طبیعت، آموزش زیست محیطی و پایداری مشخص می‌شود، به معنای سفر به مناطق طبیعی و به عنوان یک عمل گردشگری جایگزین، به دنبال راهبردهایی برای استفاده از تجارب گردشگری با هدف زیست محیطی و احترام به جامعه محلی، است. پژوهش حاضر با تأکید بر اکوتوریسم به عنوان ابزاری مهم برای توسعه پایدار، در پی شناسایی و تحلیل نقاط قوت و ضعف و همچنین عوامل فرصت و تهدید کننده توسعه فضایی اکوتوریسم و تبیین روابط و تحلیل اثرات آن بر توسعه پایدار سکونتگاه‌های روستایی به منظور بهبود وضعیت موجود و توسعه فضایی در بخش دالخانی شهرستان رامسر استان مازندران، می‌باشد. این پژوهش، جزء پژوهش‌های کاربردی ترکیبی از نوع پیمایشی است بوده و در مرحله گردآوری اطلاعات، از دو روش اسنادی (کتابخانه‌ای) و مطالعات میدانی استفاده شده است. در روش اسنادی از منابع موجود، مقالات علمی_ پژوهشی داخلی و خارجی، داده‌های آماری ادارات مرتبط و نیز بخشداری دالخانی استفاده گردید. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزارهای Excel و SPSS بهره‌گیری شد. با به کار گیری نرم‌افزار ARCGIS، نقشه محدوده مورد مطالعه ترسیم گردید. همچنین از مدل SWOT و ماتریس برنامه‌ریزی استراتژیک کمی QSPM برای تحلیل راهبردها و انتخاب راهبرد برتر برای انجام استراتژی در تحلیل سوآت استفاده شده است. با توجه به نتایج حاصل از داده‌های آماری و تحلیل مدل سوآت SWOT، وضعیت توسعه فضایی فعالیت‌های اکوتوریسم در سکونتگاه‌های روستایی بخش دالخانی شهرستان رامسر در حالت تدافعی(WT) قرار گرفته است. بنابراین، بر اساس نتایج حاصل از ماتریس برنامه‌ریزی کمی، موضوع توجه به مشکلات مربوط به تخریب محیط زیست و سودجویی بر روی زمین‌های کشاورزی و عرصه‌‍‌‌های مرتعی و جنگلی از دیدگاه جامعه آماری، دارای اهمیت و اولویت بیشتری می‌باشد. این موضوع بیان می‌کند که برنامه‌ریزی فضایی و استفاده از راهبردهای مناسب برای توسعه اکوتوریسم در محدوده مورد مطالعه، تاکنون محقق نشده است.