Türkiye'deki Çeviri Eğitimi Veren Üniversiteler ve Akademisyenlerin Unvan Dağılımına Yönelik Betimsel Bir Analiz

Türkiye’de çeviri bölümlerinin kuruluşu 1982-1983 Eğitim Öğretim Yılı’na dayanmaktadır. İlk olarak Hacettepe Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu bünyesinde çift dilli (İngilizce ve Türkçe) eğitim öğretim vermek üzere İngilizce Mütercim Tercümanlık Bölümü açılır. Günümüz itibariyle çeviri alandaki istihdamın sağlanması adına birçok devlet ve vakıf üniversitesinde çeşitli dillerde çeviri eğitimi verilmektedir. 2024 verilerine göre, Türkiye’de çeviri eğitimi “Mütercim- Tercümanlık, Çeviribilim ve Uygulamalı Çevirmenlik Bölümleri” bünyesinde “44” devlet ve “36” vakıf üniversitesinde çeviri bölümü bulunmaktadır. Bu bölümler öğrencilere dilbilgisi, dilbilimsel analiz, çeviri teorisi, yazılı ve sözlü çeviri becerileri, çeviri stratejileri, terminoloji yönetimi ve çeviri teknolojileri gibi çeşitli konularda eğitim sunmaktadır. Bu çalışma, Türkiye'de çeviri eğitimi veren devlet ve vakıf üniversitelerini ve bu üniversitelerde istihdam edilen akademisyen sayıları betimsel olarak değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Verilerin toplanması aşamasında, Çeviri bölümlerinin bulunduğu üniversitelere ait veriler YÖK Atlas veri tabanından, çeviri bölümlerindeki akademisyen sayılarına ait veriler, YÖK Akademik veri tabanında yer alan kadro bilgilerinden yararlanılarak oluşturulmuştur. Türkiye’deki çeviri bölümleri, Mütercim Tercümanlık, Çeviribilim ve Uygulamalı Çevirmenlik olmak üzere üç kategoride ele alınmıştır. Bu veriler, 5- 11 Mayıs 2025 tarihleri arasında, YÖK Atlas ve YÖK Akademik veri tabanları incelenerek derlenmiştir. Bu çalışmanın analizinde nicel araştırma yöntemi kullanılarak betimsel bir analiz yapılmıştır.