STEAM-БАҒДАРЛЫ БІЛІМ БЕРУ МЕДИАРЕСУРСЫ РЕТІНДЕ OPENSTREETMAP-ПЕН ГЕОГРАФИЯНЫ БІРЛЕСКЕН ЗЕРТТЕУШІЛІК БАҒЫТТА ОҚЫТУ

Мақалада OpenStreetMap цифрлық картографиялық сервисін пайдалану арқылы географияны бірлескен зерттеушілік бағытта оқытудың тиімділігі қарастырылады. Зерттеудің мақсаты – STEAM-бағдарлы білім беру контексінде оқушылардың кеңістіктік ойлау, зерттеу және аналитикалық дағдыларын дамытуға ықпал ететін модельді негіздеу. Зерттеу Түркістан облысы Сарыағаш ауданындағы Қ. Сәтбаев атындағы №10 мектеп-гимназия-интернатында жүргізілді. Квази-эксперименттік дизайн аясында 9 «А» сыныбы (эксперименттік топ) OpenStreetMap негізінде әзірленген зерттеушілік тапсырмалар циклін орындады, ал 9 «Ә» сыныбы (бақылау тобы) дәстүрлі бағдарлама бойынша білім алды. Нәтижелер кеңістіктік үдерістерді талдау, картографиялық деректермен жұмыс істеу, топтық жоба дайындау және коммуникациялық дағдылардың айтарлықтай жақсарғанын көрсетті. Эксперименттік топтың көрсеткіштері «аналитикалық ойлау», «шығармашылық және инновациялық ойлау», «жүйелік түсіну», сондай-ақ «коммуникативтік дағдылар» мен «этикалық сана» бағыттары бойынша бақылау тобынан жоғары болды. Зерттеу нәтижелері STEAM-компоненттерін, цифрлық технологияларды және жобалық тәсілді интеграциялау оқушылардың зерттеушілік белсенділігін, дербестігін және сыни ойлау қабілетін арттыратынын дәлелдейді. Бұл тәсіл кеңістіктік сауаттылықты дамытуға, мектеп бағдарламасының практикалық бағыттылығын күшейтуге және оқушылардың деректермен жұмыс істеу мәдениетін қалыптастыруға мүмкіндік береді. Ұсынылған әдісті енгізу географияны оқытудың мазмұнын заманауи талаптарға сәйкестендіруге жағдай жасайды. В статье рассматривается эффективность использования цифрового картографического сервиса OpenStreetMap для организации совместного исследовательского обучения географии. Цель исследования – обосновать модель, способствующую развитию пространственного мышления, исследовательских и аналитических навыков учащихся в контексте STEAM-ориентированного образования. Исследование проводилось в школе-гимназии-интернате №10 имени К. Сатпаева Сарыагашского района Туркестанской области. В рамках квази-экспериментального дизайна учащиеся 9 «А» класса (экспериментальная группа) выполняли цикл исследовательских заданий, разработанных на основе OpenStreetMap, тогда как 9 «Ә» класс (контрольная группа) обучался по традиционной программе. Результаты показали значительное улучшение у учащихся экспериментальной группы умений анализа пространственных процессов, работы с картографическими данными, подготовки групповых проектов и развития коммуникативных навыков. Показатели экспериментальной группы по направлениям «аналитическое мышление», «творческое и инновационное мышление», «системное понимание», а также «коммуникативные навыки» и «этическое сознание» оказались выше, чем у контрольной группы. Полученные результаты доказывают, что интеграция STEAM-компонентов, цифровых технологий и проектного подхода повышает исследовательскую активность, самостоятельность и критическое мышление учащихся. Предложенный подход способствует развитию пространственной грамотности, усиливает практическую направленность школьной программы и формирует культуру работы с данными. Внедрение разработанной методики позволяет привести содержание преподавания географии в соответствие с современными образовательными требованиями. his article examines the effectiveness of using the digital cartographic service OpenStreetMap for organizing collaborative inquiry-based geography learning. The purpose of the study is to substantiate a model that promotes the development of students’ spatial thinking, research, and analytical skills within the context of STEAM- oriented education. The research was conducted at School-Gymnasium-Boarding School No. 10 named after K. Satpayev in the Saryagash district of Turkestan region. Within the framework of a quasi-experimental design, students of grade 9 “A” (experimental group) completed a series of inquiry-based assignments developed using OpenStreetMap, while grade 9 “Ә” (control group) followed the traditional curriculum. The results demonstrated significant improvements in the experimental group’s ability to analyze spatial processes, work with cartographic data, prepare group projects, and enhance communication skills. The experimental group also showed higher scores in “analytical thinking,” “creative and innovative thinking,” “systemic understanding,” as well as “communication skills” and “ethical awareness” compared to the control group. These findings confirm that the integration of STEAM components, digital technologies, and project-based approaches increases students’ research engagement, autonomy, and critical thinking ability. The proposed approach contributes to the development of spatial literacy, strengthens the practical orientation of the school curriculum, and fosters a culture of data-driven learning. Implementing this methodology aligns the content of geography education with modern educational requirements.