Identifying corporate governance components, challenges and strategies in the Iranian social banking system

در سال‌های اخیر، حاکمیت شرکتی به‌عنوان ابزاری کلیدی برای ارتقای شفافیت، پاسخگویی و پایداری در نظام بانکی، به‌ویژه در چارچوب بانکداری اجتماعی، اهمیت فزاینده‌ای یافته است. هدف این پژوهش، شناسایی مؤلفه‌ها، چالش‌ها و راهبردهای حاکمیت شرکتی در نظام بانکداری اجتماعی ایران است. پژوهش حاضر با رویکرد آمیخته و روش توصیفی-اکتشافی انجام شده است. نتایج نشان داد که چالش‌های اصلی حاکمیت شرکتی در سه بُعد نهادی و ساختاری (مانند دخالت‌های بیرونی دولت و نبود استقلال واحدهای کنترلی)، مالکیتی (نظیر عدم شفافیت در روابط با شرکت‌های تابعه) و نظارتی (از جمله ضعف نظارت‌های قانونی و داخلی) طبقه‌بندی می‌شوند. همچنین، در حوزه بانکداری اجتماعی، محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها، ضعف ساختار بانک مرکزی و تأمین مالی بانک‌محور از مهم‌ترین چالش‌ها محسوب می‌شوند. در بخش راهبردها، پیشنهاداتی همچون تخصیص نیروی انسانی متخصص، راه‌اندازی کانون‌های همیاری اجتماعی، استقرار اقتصاد هوشمند و بانکداری دیجیتال، و تقویت نظارت‌های هوشمند مطرح شده‌اند. در این پژوهش، ابعاد مختلف حاکمیت شرکتی در بانک‌های ایران با توجه به مؤلفه‌های مختلف مورد بررسی قرار گرفته است. این ابعاد شامل قوانین و مقررات، هیئت‌مدیره، هیئت‌عامل، کمیته‌های هیئت‌مدیره، افشا و شفافیت، حاکمیت شرکتی در ساختارهای گروهی و تضاد منافع، ارتباط با ذی‌نفعان، انضباط مالی و رویه‌های اخلاقی است .این مؤلفه‌ها همگی در جهت ارتقای حاکمیت شرکتی و کاهش ریسک‌های مالی و اعتباری در بانک‌های ایران عمل می‌کنند. یافته‌های این پژوهش می‌تواند به سیاست‌گذاران و مدیران بانکی در تدوین سیاست‌های مؤثرتر و پاسخگوتر در حوزه حاکمیت شرکتی و توسعه بانکداری اجتماعی کمک کند.