Monitoring flood-prone areas by integrating hydrological, climatic, and remote sensing data (Case study: Hele Watershed)

سیلاب از مهم‌ترین و شایع‌ترین بلایای طبیعی در سطح جهانی است و با افزایش شدت و فراوانی این پدیده، نگرانی‌ها در مورد مرگ و میر و خسارات اقتصادی ناشی از آن به‌طور چشمگیری افزایش یافته است. کشور ایران، به دلیل وسعت وسیع، تنوع آب‌وهوایی و تغییرات در کاربری اراضی، هر ساله با سیلاب‌های بزرگ و ویرانگری مواجه هست. این موضوع باعث شده است که پایش و شناسایی پهنه‌های سیل‌گیر از اهمیت ویژه‌ای برخوردار گردد . تحقیق حاضر جهت شناسیایی پهنه‌های سیل‌گیر حوضه‌ آبریز حله در استان بوشهر بر اساس روش تحلیل سلسله مراتبی فازی به کمک پارمترهای هیدرولوژیکی (فاصله از آبراهه و تراکم زهکشی)، اقلیمی (بارش) و سنجش از دوری (شیب زمین، ارتفاع و پوشش گیاهی) صورت گرفت. نقشه‌های رقومی هر یک از پارامترها با استفاده از نرم‌افزار ArcGIS 10.3 شده و احتمال تجمیع سیلاب برای هر کلاس از فاکتورها و همچنین اهمیت هر یک نسبت به دیگر فاکتورها از طریق نظرات کارشناسان مورد ارزیابی قرار گرفت. سپس، وزن‌های مربوط به هر فاکتور در نرم‌افزار ArcGIS 10.3 محاسبه شد. این وزن‌های به‌دست‌آمده به لایه‌های مربوطه اعمال گردید و در نهایت، نقشه‌های پهنه‌های سیل‌گیر در 5 کلاس مختلف تهیه گردید. نتایج نشان داد که 95/43159 هکتار (03/2 درصد)، 05/301819 هکتار (19/14 درصد)، 18/797967 هکتار (52/37 درصد)، 53/607429 هکتار (59/28 درصد) و 51/376284 (69/17 درصد) از حوضه آبریز حله به ترتیب در آسیب‌پذیری خیلی کم، کم، متوسط، زیاد و خیلی زیاد قرار دارند. بخش‌های غربی، شمال‌غرب و پایین‌دست حوضه آبریز در کلاس آسیب‌پذیری زیاد تا خیلی زیاد قرار دارند. این وضعیت به دلیل شیب کم، ارتفاع پایین، تراکم زهکشی ضعیف و بارش بالا اتفاق افتاده است. از سوی دیگر، مناطق با آسیب‌پذیری کم تا خیلی کم عمدتا در نواحی بالادست حوضه‌های آبخیز واقع شده‌اند که بیشتر بخش‌های شمال و شرق حوضه را شامل می‌شود.