İşbîliye’den Sevilla’ya: Bir Endülüs Şehrinin Hristiyan Kültür Merkezine Dönüşümü (13. Yüzyıl)

İber Yarımadası’nın kadim şehirlerinden biri olan Sevilla, İslâm idaresi altına girdiği 712 yılından Kastilya-León Krallığı tarafından ele geçirildiği 1248 yılına kadar muhtelif Müslüman devletler tarafından idare edildi. Müslümanlar, Hristiyanlar ve Yahudilerin bir arada yaşadığı şehir İslâmî devirde çok dinli yapısı ve sahip olduğu medeni birikim sayesinde yarımadanın en önemli kültür merkezlerinden biri hâline geldi. Şehir bu devirde farklı dinlere mensup seçkin âlimlere ve önemli mimari yapılara ev sahipliği yapmaktaydı. İslâmî devirde Müslüman, Hristiyan ve Yahudi âlimlerin bilimsel faaliyetleri şehirde canlı bir entelektüel yaşamın devamını sağlarken farklı dinlerden insanların arasındaki beşerî münasebetler, kültürler arası etkileşimin gelişmesine yardımcı oldu. Bahsi geçen kültürler arası etkileşimin en yoğun görüldüğü alanlar arasında entelektüel yaşam ve mimari dikkat çekmekteydi. Bu makale, yaklaşık beş buçuk yüzyıl İslâm idaresi altında kalan Sevilla’nın Kastilya-León Krallığı topraklarına katıldığı 13. yüzyılda bilimsel, kültürel ve mimari alanlarında yaşadığı değişimi ve dönüşümü devrin İslâm ve Hristiyan kaynaklarına dayalı olarak tespit etmeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda 13. yüzyılda şehrin entelektüel yaşamındaki değişimlerin yanı sıra şehirde yeni inşa edilen ya da Hristiyanlar tarafından dönüştürülen mimari yapılar da tetkik edilecektir. Ayrıca Hristiyanların ele geçirdikleri bu şehirdeki İslâm bilim ve kültür mirasını hangi yollarla devraldıkları da karşılaştırmalı bir bakış açısıyla tetkik edilecektir. Kastilya-León Kralı X. Alfonso gibi entelektüel karakteriyle bilinen kralların Hristiyanlar tarafından yeni ele geçirilen bu şehirdeki İslâm bilim mirasından istifade etmek amacıyla gerçekleştirdikleri faaliyetler de makale kapsamında ele alınacaktır.