Konya’da Yıktırılan Bir Eser: Nizamiye (Nalıncı Baba) Medresesi ve Türbesi

Konya, Selçuklu hâkimiyetine girdikten ve akabinde başkent olduktan sonra şehirde başta cami ve mescitler olmak üzere han, hamam, türbe, zaviye ve hankâh gibi çok sayıda eser inşa edilmiştir. Selçukluların ilme verdikleri önemin bir göstergesi olarak, başkent Konya’nın yanı sıra Kayseri ve Sivas gibi diğer Selçuklu şehirlerinde de pek çok medrese yapılmıştır. Özellikle Konya medreseleri, Anadolu’nun en ileri düzeyde din eğitiminin verildiği müesseseler olarak dikkat çekmektedir. Bu medreselerin ününü duyan birçok âlim ve talebe, bulundukları şehirlerden Selçuklu başkenti Konya’ya gelmiş ve böylece şehrin bir ilim ve irfan merkezi hâline gelmesini sağlamışlardır. Bu eserlerin birçoğu günümüze ulaşmamış olsa da kaynaklar ve arşiv vesikaları sayesinde isimlerini tespit edebilmekteyiz. Yıkılmış eserler arasında Konya Kalesi, Eflatun Mescidi, Konya Köşkü/Sarayı, Şeyh Şerafeddin Türbesi, Karamanoğlu İbrahim Bey İmareti, Altunapa (İplikçi) Medresesi, Pamukçular Medresesi, Ulvi Sultan Mescit ve Türbesi, Amber Reis Türbesi, Sultan Selim İmareti, Türbe (Kürkçü) Hamamı, Sultan Selim Muvakkithanesi ve Konya Bedesteni sayılabilir. Bu yapıların arasında yer alan ve bu makalenin de konusunu oluşturan Nizamiye Medresesi ve Türbesi günümüze ulaşamamış eserlerden birisidir. 1927 yılında yıktırılarak ortadan kaldırılan Nizamiye Medrese ve Türbesi’nden ise Konya müzelerinde bulunan taş ve çini eserler dışında hiçbir unsur günümüze intikal etmemiştir. Bu çalışmada, medrese ve türbenin mevcut kaynaklar ve arşiv vesikalarından hareketle tarihi, planı ve mimarisi hakkında bilgiler verilecek; ayrıca Konya müzelerinde teşhirde ve depolarda bulunan taş ve çini eserler tanıtılacaktır. Müzelerde yer alan bazı eserler daha önce çeşitli yayınlarda ele alınmış olsa da, yeni tespit edilen mimari parçalar ve çini eserler ilk defa bu çalışmada değerlendirilerek ilim dünyasının dikkatine sunulacaktır.