Sessiz İstifa: Türkiye deki Araştırmaların İncelenmesi

Sessiz istifa, çalışanların iş yerinde yaşadığı memnuniyetsizlik, tükenmişlik ya da motivasyon kaybı gibi durumlar sonucunda yalnızca kendisinden beklenen temel görevleri yerine getirmesiyle ortaya çıkan yeni bir iş gücü davranış biçimidir. Bu kavram, çalışanın görev tanımı dışında kalan sorumluluklara ya da gönüllü katkılara bilinçli olarak katılmaması, iş yerinde ekstra çaba göstermemesi şeklinde tanımlanır. Sessiz istifa süreci genellikle dışarıdan kolayca fark edilemeyen, oldukça incelikli ve örtük bir yapıya sahiptir. Bu sürece giren çalışanlarda; işle ilgili sosyal etkinliklerden uzaklaşma, mesai saatlerine uyumda isteksizlik, yöneticilerle ve iş arkadaşlarıyla iletişimde zayıflama, ekip çalışmalarına karşı ilgisizlik, genel motivasyon düşüklüğü, iş veriminde azalma ve durağanlık gibi belirtiler sıkça görülmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye’de 2022-2024 yılları arasında “sessiz istifa” olgusuna yönelik yapılmış akademik araştırmaları geleneksel bir derleme yöntemiyle incelemektir. Belirlenen dahil edilme kriterlerine göre; bu yıllar arasında yayımlanmış, yayın dili Türkçe olan, tam metnine ulaşılabilen ve sessiz istifa eğiliminin nedenleri ile sonuçlarını ele alan toplam 40 çalışma değerlendirmeye alınmıştır. İncelenen kaynaklar; 3 yüksek lisans tezi, 2 tam metin bildiri, 8 kitap bölümü, 11 derleme ve 16 orijinal araştırma makalesinden oluşmaktadır. Literatür taraması “sessiz istifa” anahtar kelimesiyle Scopus, Web of Science, Google Akademik, YÖKTEZ ve EBSCO veri tabanları kullanılarak yapılmıştır. Sessiz istifa kavramı, 2021 yılından itibaren gündeme gelmiş ve özellikle son iki yılda yapılan çalışmalarda daha ayrıntılı şekilde ele alınmaya başlanmıştır. Bu çalışmalar, kavramın tanımı, tarihsel gelişimi, nedenleri, etkileri ve bu davranış biçimini önlemeye yönelik önerileri içermektedir. Çalışan bağlılığı, iş tatmini ve kurumsal aidiyet duygusunun artırılması, sessiz istifa ile başa çıkmada temel stratejiler olarak görülmektedir. Bu nedenle, iş yerlerinde çalışan memnuniyetini ve motivasyonunu artıracak sürdürülebilir ve kapsamlı çözüm önerilerine ihtiyaç duyulmaktadır